Infrarood en warmte in een massagekussen: wat doet het?

Warmte is de functie die bijna elk shiatsu-apparaat heeft. Van de ruim 50 apparaten die we voor deze gids bekeken, noemt vrijwel elk een warmtefunctie, infrarood of roodlicht. Op de doos staat het groot, want warmte voelt ontspannend en past bij het idee van een stijve rug die losser wordt.

Toch is het ook de functie waarover kopers in reviews het vaakst teleurgesteld zijn, en niet omdat het te warm wordt. "Werd niet echt warm", "mag sterker", "warmt traag op" en "niet voelbaar" komen telkens terug. Ook is bij sommige apparaten de warmte niet uit te zetten, wat in de zomer of bij een ontstoken spier onhandig is. Hieronder leggen we uit wat de termen betekenen, welke temperaturen fabrikanten noemen, waarom schakelbare warmte belangrijk is en voor wie een apart warmtekussen interessant is.

In productteksten worden drie termen door elkaar gebruikt: warmte, infrarood en (rood)licht. Ze beschrijven niet altijd hetzelfde.

Bij de meeste shiatsukussens zit de warmtebron in of rond de massagekoppen. Je ziet dan een rode gloed door de stof heen. De Beurer MG 135 noemt het een warmtefunctie en verlichting in de massagekoppen, die je apart kunt inschakelen. De Beurer MG 149 heeft infraroodwarmte en licht. Medisana spreekt bij de MC 825 van roodlicht-warmte in de shiatsukoppen en bij de MC 850 en de MCN van warmte met een apart schakelbaar roodlicht. De Sanitas SMG 141 heeft infraroodwarmte, maar alleen in de 2 grote koppen en niet in de 2 kleine.

Wat betekent "infrarood" hier precies? Infrarood is warmtestraling; ook een gewone verwarmingsspiraal straalt het uit. In de specificaties van de apparaten in onze selectie staat nergens een golflengte of het vermogen van een aparte infraroodbron. Het woord zegt dus vooral dat het apparaat warm wordt, niet hoe diep die warmte doordringt of dat de techniek anders is dan bij een apparaat dat gewoon "warmte" noemt. Het rode licht is in de meeste gevallen vooral zichtbaar: het laat zien dat de warmte aanstaat.

Andere apparaten verwarmen een groter oppervlak. Bij de Lanaform CozyShiatsu is de warmte gericht op de onderrug. Bij het Comfy Supreme-kussen is de achterkant een apart warmtekussen. En bij voetmassagers zit de warmte meestal in de plaat of in de wanden.

Hoe veel stroom gaat er in om? Het opgenomen vermogen geeft een grove indicatie van hoeveel energie het apparaat bij elkaar gebruikt, dus voor motor en warmte samen. In onze selectie loopt dat van 12 W bij de Sanitas SMG 141 en 18 W bij de Beurer MG 135 tot 48 W bij de Renpho RF-BM076-oplegger en 50 W bij de Medisana FM 888-voetmassager. Hoeveel daarvan naar de warmte gaat, wordt niet vermeld, dus een directe vergelijking van warmte op basis van wattage is niet mogelijk.

Wat je wel kunt vergelijken, is het aantal standen. De meeste apparaten hebben 1 warmtestand: aan of uit. Een deel heeft er 2, zoals de Beurer MG 139, het Auronic-voetapparaat (laag en hoog), de Blue Lion-opleggers en de Invitalis Vitaly Med Flexi. Een kleine groep heeft er 3: de Medisana MC 823 en NM 990, het Lifeproducts-rugmassagekussen, de Jumalu-nekmassager, het Comfy Supreme-kussen en de Comfier-voetmassager. Meer standen geeft je de ruimte om de warmte af te stemmen op het seizoen en op hoe gevoelig je huid is.

Een praktisch verschil tussen licht en warmte: je ziet het licht meteen, maar de warmte heeft tijd nodig. Bij de meeste apparaten duurt het een paar minuten voordat je iets voelt, en bij een sessie die na 10 of 15 minuten stopt, is dat een groot deel van de tijd.

Bij de meeste apparaten is de warmte een aparte knop. Maar dat is niet bij elk model zo, en het staat lang niet altijd duidelijk in de specificaties.

De Sanitas SMG 141 is een compact kussen van 33 x 24 cm met 2 grote en 2 kleine roterende koppen, een wasbare fleecehoes en een automatische uitschakeling na 15 minuten. Het weegt 1,3 kg en valt doorgaans in de prijsklasse van €48 tot €65. Op Bol heeft het 4,5 uit 5 bij 20 reviews; drie kopers noemen de warme koppen als pluspunt. Maar een koper schrijft ook dat de warmte niet uit te zetten is en alleen in de grote koppen zit. Wie het kussen gebruikt, krijgt dus altijd warmte, of hij dat wil of niet.

Hetzelfde geldt volgens twee reviewers voor het verwante Beurer MG 145-kussen, dat in onze selectie niet is opgenomen omdat het onder de €50 zit. En bij het Air Ease Comfort Pro-kussen werkt de warmte alleen samen met de massage: je kunt het dus niet als los warmtekussen gebruiken.

Waarom maakt dat uit? Er zijn drie situaties waarin je de warmte uit wilt hebben. In de zomer, als het al warm is in huis. Bij een acute ontsteking of zwelling, waarbij warmte vaak wordt afgeraden. En bij mensen die minder goed voelen hoe warm iets is, zoals bij een verminderd gevoel in de huid.

De Beurer MG 139 laat zien hoe het wel kan. Het is de draadloze versie van het 40 x 40 cm-kussen van Beurer, met 4 bolvormige koppen die per paar roteren, een accu voor ongeveer 2 uur gebruik en een afneembare hoes die in de machine kan op 30 °C. De infraroodwarmte heeft 2 standen en is uit te schakelen. Na 15 minuten schakelt het kussen zichzelf uit. Het valt doorgaans in de prijsklasse van €76 tot €103, met 3 jaar fabrieksgarantie. Er waren bij ons onderzoek geen Bol-reviews die specifiek over dit model gingen; op Galaxus heeft het 4,5 uit 5 bij 22 beoordelingen.

Ook bij de meeste andere A-merkapparaten is de warmte apart te schakelen: Beurer noemt het bij de MG 135, MG 154, FM 70 en FM 120 "optioneel" of "inschakelbaar", en bij het Medisana MC 300-zitkussen is de warmte ook inschakelbaar. Bij het oplaadbare Comfy-kussen is de warmte apart schakelbaar.

Hoe controleer je het vooraf? Zoek in de productbeschrijving naar "warmte uitschakelbaar", "inschakelbare warmte" of "optioneel". Staat er alleen "met warmte" of "infrarood", lees dan de reviews of de handleiding. Bij twijfel is het verstandig ervan uit te gaan dat je het niet los kunt zetten.

Een minderheid van de fabrikanten noemt een concrete temperatuur. Die getallen geven houvast, maar de reviews laten zien dat ze niet altijd overeenkomen met wat je voelt.

De Renpho RF-BM076 is een stoeloplegger voor rug en nek met 8 shiatsuknoppen, zones voor boven-, onder- en hele rug, vibratie in het zitvlak en een automatische hoogteherkenning. Renpho noemt een warmte tot 45 °C. Het apparaat weegt 6,7 kg, heeft een bedrade afstandsbediening en schakelt na 15 minuten uit. Het valt doorgaans in de prijsklasse van €152 tot €205, met 2 jaar garantie. Bij ons onderzoek stond er één review op Bol (5 sterren), dus hoe de warmte in de praktijk bevalt, is nog niet goed te zeggen.

Welke temperaturen noemen andere fabrikanten? De Phonergy Treatflow noemt 35 tot 40 °C, de Novalance-nekmassager tot 40 °C, het Home Vibes-nekkussen en het Comfy Supreme-warmtekussen tot 42 °C. De Comfier-voetmassager noemt 3 standen tot 55 °C. Bij de Health Bay Human Feel staat op een afbeelding 43 tot 54 °C, terwijl de specificaties een ander aantal standen noemen. Ter vergelijking: de huid voelt aan als ongeveer 33 tot 35 °C, dus 40 °C is mild en 55 °C duidelijk heet.

En hoe voelt het in de praktijk? Opvallend vaak lauwer dan verwacht. Uit de reviews die we doorlazen:

Bij de Calmenta-oplegger noemt een koper de warmte matig. Bij de Medisana MCG 820 schrijft een Coolblue-reviewer dat de warmte warmer mocht. Bij het Air Ease-kussen mag het volgens een koper sterker. Bij het Home Vibes-kussen warmt het traag op. Bij het Lifeproducts-rugmassagekussen merkte een koper nog niets van de warmte, en bij de Medisana FM 888 noemt een koper de warmte niet voelbaar. Bij verwante Beurer-kussens schrijft een koper dat het niet echt warm werd, en bij de Beurer MG 153 dat de warmte "na minuten weinig zinvol" was.

Er zijn ook positieve geluiden. Bij de Sanitas SMG 141 noemen drie kopers de warme koppen fijn. Bij de Invitalis Vitaly Med Flexi wordt de warmte als prettig omschreven, en bij de Auronic-voetmassager schrijft een koper dat de warmte goed is.

Waarom valt warmte zo vaak tegen? Een paar verklaringen liggen voor de hand. De warmtebron zit achter een laag stof en schuim, dus aan de buitenkant is het koeler dan binnen. Veel apparaten hebben maar één stand. En de automatische uitschakeling na 10 tot 15 minuten laat weinig tijd om op temperatuur te komen. Wie vooral warmte zoekt, doet er goed aan te kijken naar een apparaat met meerdere standen of een apart warmtekussen.

Voor wie warmte belangrijker vindt dan massage, of beide afzonderlijk wil gebruiken, bestaat er een aparte categorie: kussens met aan de ene kant massagekoppen en aan de andere kant een warmtevlak.

Het Comfy Supreme-kussen werkt zo. De voorzijde heeft shiatsukoppen met infrarood. De achterzijde is een warmtekussen zonder massage, met 3 standen tot 42 °C. Het kussen is oplaadbaar via USB en heeft een timer. De verpakking meet 40 x 40 x 13,5 cm en weegt 2,5 kg. Comfy geeft 2 jaar garantie en het kussen valt doorgaans in de prijsklasse van €160 tot €217. Het aantal koppen en de capaciteit van de accu worden niet vermeld, en bij ons onderzoek waren er nog geen reviews.

Wat is het voordeel? Je gebruikt het kussen op koude avonden als warmtekussen zonder dat er koppen in je rug draaien, en draait het om als je massage wilt. Voor wie last heeft van een stijve onderrug die vooral op warmte reageert, is dat een praktische combinatie. Het warmtevlak is ook groter dan de paar gloeiende puntjes in de koppen van een gewoon shiatsukussen.

De keerzijde is de prijs. Het Supreme-kussen is het duurste kussen van Comfy en kost ruwweg drie keer zo veel als een Beurer MG 135. Ook de Comfy-kussens zonder tweede warmtevlak zijn niet goedkoop: de bedrade versie valt in de prijsklasse van €114 tot €155 en de oplaadbare in die van €135 tot €182. Bij die laatste noemen kopers de warmte en het uiterlijk als pluspunten; een koper vindt het kussen het geld niet waard.

Is een tweezijdig kussen de moeite waard? Dat hangt af van wat je al hebt. Wie al een losse warmtebron heeft, zoals een kruik of een elektrisch warmtekussen, kan net zo goed een gewoon shiatsukussen nemen en die twee afwisselen. Wie één apparaat wil dat beide doet en er weinig ruimte voor heeft, haalt meer uit een combinatie.

Voetmassagers vormen een eigen geval. Bij gesloten apparaten met luchtcompressie zit de warmte in de behuizing, en daar noemen fabrikanten soms hogere temperaturen dan bij kussens. De Comfier noemt tot 55 °C in 3 standen, en bij de Renpho RF-FM059R is de temperatuur instelbaar. Omdat je voeten ingesloten zitten, voelt warmte daar sneller intens. Wie minder gevoel in de voeten heeft, zet de warmte bij voorkeur op de laagste stand of laat hem uit.

Tot slot de veiligheid. Een oververhittingsbeveiliging wordt expliciet genoemd bij de Phonergy Treatflow, het Home Vibes-kussen en de Lanaform CozyShiatsu. Bij andere apparaten staat het niet vermeld, wat niet betekent dat het ontbreekt. Leg bij een nieuw apparaat de eerste keer een dunne doek tussen huid en kussen en voel na een paar minuten hoe warm het wordt.

Warmte in een massagekussen is prettig, maar verwacht er niet te veel van. De meeste apparaten hebben één stand en kopers vinden de warmte vaker te zwak dan te sterk. "Infrarood" op de doos zegt vooral dat het apparaat warm wordt, niet dat de techniek anders is.

Let bij aankoop vooral op of de warmte uit te schakelen is. Bij de Sanitas SMG 141 kan dat volgens een koper niet, bij de Beurer MG 139 wel, en daar heb je ook 2 standen. Een concrete temperatuur, zoals de 45 °C van de Renpho RF-BM076, geeft houvast, maar lees ook wat kopers erover schrijven. Zoek je vooral warmte, dan is een tweezijdig kussen zoals het Comfy Supreme een optie, al betaal je daar fors voor. Wie al een warmtekussen heeft, kan ook prima af met een gewoon shiatsukussen en de twee afwisselen.