Voeding en stroomverbruik van radiatorventilatoren

Een radiatorventilator die gas moet besparen, mag zelf niet veel stroom verbruiken. Bij de meeste modellen is dat ook niet zo: het Regionaal Energieloket rekent met stroomkosten van ongeveer €0,30 per jaar. Maar tussen de zuinigste en de zwaarste modellen in onze vergelijking zit een factor vijftig in vermogen: van 0,55 watt per balk tot 30 watt voor een metalen unit op 230 volt.

Dat verschil komt voor een groot deel door de voeding. Er zijn vier soorten: een 12-voltadapter, een 5-voltadapter met USB of USB-C, een directe 230-voltaansluiting en een ingebouwde accu. Elk type heeft gevolgen voor het verbruik, maar ook voor de kabels, de plaatsing en hoe je kunt uitbreiden.

We hebben de opgegeven en gemeten vermogens van dertig radiatorventilatoren naast elkaar gezet. Hieronder lees je wat een radiatorventilator per jaar verbruikt, hoe de vier voedingstypen werken, welke producten er een goed voorbeeld van zijn en waar je bij kabels en stekkers op moet letten. Wie geen stopcontact bij de radiator heeft, vindt in het laatste deel wat de accumodellen in de praktijk doen.

De meeste netgevoede radiatorventilatoren verbruiken tussen 0,5 en 2,5 watt per balk. Dat is minder dan een gemiddelde led-lamp.

Het zuinigst is SpeedComfort, met 0,55 watt per unit volgens Hellowatt en het Coolblue-archief. Een lezerstest van het Duitse ELV mat 1,1 watt voor een set van twee, wat daar netjes mee overeenkomt. Heatfan zit op ongeveer 1 watt bij 12 volt en noemt circa 1 kWh per jaar. BlueBuilt gebruikt 1 watt op 5 volt. EMOS geeft 0,8 watt op de lage stand en 1,4 watt op de hoge stand. De Technaxx TX-302 gebruikt maximaal 1 watt. De WARMFAY MXRV-S05 zit hoger, op 2,5 watt.

Losse accumodellen gebruiken meer: 3 watt voor de Evolar en de NAIZY, 10 watt voor de SmartAir Boost. De metalen ClimateBooster-units op 230 volt gaan nog verder: maximaal 9 watt voor de Convector Pro Wall van 100 centimeter, 20 watt voor de Convector Pro Canal en maximaal 30 watt voor de Radiator Pro van 60 centimeter.

Bij een set met meerdere balken tel je het verbruik op. Een SpeedComfort Trio Set met 3 units komt op ongeveer 1,65 watt. Een Heatfan 5 Trio Set zit, als je de opgave van circa 1 watt per balk aanhoudt, rond de 3 watt. Ook dan blijft het verbruik ver onder dat van één losse accu-unit van 10 watt.

Wat betekent dat per jaar? Een rekenvoorbeeld: stel dat de ventilator 8 uur per dag draait, 180 dagen per stookseizoen. Dat is 1.440 uur.

Een SpeedComfort-unit van 0,55 watt verbruikt dan ongeveer 0,8 kWh per jaar. Een BlueBuilt van 1 watt 1,4 kWh. Een WARMFAY van 2,5 watt 3,6 kWh. Een Evolar van 3 watt 4,3 kWh. Een SmartAir Boost van 10 watt 14,4 kWh. En een Radiator Pro op maximaal 30 watt 43,2 kWh.

Voor de balken is dat verwaarloosbaar, in lijn met de €0,30 per jaar die het Energieloket noemt. SpeedComfort claimt minder dan €0,32 per unit per jaar, Heatfan circa €0,20. LDY noemt minder dan €0,35 per jaar.

Bij de 230-voltunits en de SmartAir is het verbruik tientallen keren hoger. Dat maakt ze niet duur in gebruik, maar het is wel een groot verschil met de balken. Vergeleken met de €9 tot €15 die het Energieloket als gasbesparing van de ventilator noemt, blijft het stroomverbruik van alle modellen klein.

Let op: dit zijn opgaven van fabrikanten, met één onafhankelijke meting (ELV, voor SpeedComfort). Een Duits artikel van Smartzone noemde voor SpeedComfort zelfs minder dan 0,25 watt, maar dat artikel spreekt zichzelf tegen en erkende later een meetfout bij het standbyverbruik. Wij houden de fabrikantwaarde en de ELV-meting aan.

Een groot deel van de bekende radiatorventilatoren werkt op een 12-voltadapter. De adapter zit in het stopcontact en voedt via een kabel de ventilatorbalken en de sensor.

SpeedComfort gebruikt wat de fabrikant een verliesvrije 12-voltadapter noemt. Volgens SpeedComfort verbruikt die niets als de ventilatoren niet draaien. Dat is relevant, want een radiatorventilator staat het grootste deel van het jaar stil: in de zomer, 's nachts als de verwarming laag staat en elke keer als de radiator afkoelt. De adapter heeft een snoer van 1,8 meter, de sensor een kabel van 0,60 meter en de units onderling worden gekoppeld met kabels van 30 centimeter. Volgens Hellowatt kunnen er tot 20 units op één voeding.

Heatfan werkt ook op 12 volt, met een adapterkabel van 200 centimeter, een controller aan een kabel van 125 centimeter en koppelkabels van 50 centimeter tussen de balken. Het vermogen is ongeveer 1 watt per balk volgens Elektramat.

Heatbooster heeft een 12-voltadapter met 180 centimeter snoer, een thermostaatschakelaar met magneet aan een kabel van 60 centimeter en koppelkabels van 30 centimeter. Het vermogen staat niet in de specificaties.

Bij uitbreiden hoef je geen extra adapter te kopen. De SpeedComfort Uitbreidingsset heeft geen eigen voeding of sensor; volgens Gamma sluit je de extra unit aan op de bestaande adapter van je set. Zo blijft er één stekker in het stopcontact, ook bij een radiator van 3 meter.

Wat zijn de voor- en nadelen van 12 volt? Het voordeel is dat het een gevestigde opbouw is met lange kabels en ruime uitbreidingsmogelijkheden. Bij SpeedComfort kun je met uitbreidingssets tot radiatoren van 240 à 300 centimeter gaan.

Het nadeel zit in de stekkertjes. Bij SpeedComfort melden een paar reviewers dat de verbindingsstekkertjes tussen de units losschieten als er spanning op de kabel komt, bijvoorbeeld na het stofzuigen. Uwproductwijzer noemt dat ook. Een andere koper vond het aansluitsnoer wat kort. Bij Heatfan sloot een koper de kabels eerst verkeerd aan door een onduidelijke handleiding.

Praktische tip: leg de kabels zo dat ze niet onder spanning staan. Gebruik eventueel een kabelclip om de koppelkabels tegen de radiator te houden, zodat een stofzuiger of voet ze niet lostrekt. Controleer na de zomer of alle stekkers nog goed zitten voordat de verwarming weer aan gaat.

De 12-voltsets zijn verder de zuinigste in onze vergelijking. Een SpeedComfort Automatic Mono Set kost €47 tot €64 en verbruikt met 0,55 watt per unit het minst van alle modellen.

Steeds meer radiatorventilatoren werken op 5 volt, met USB- of USB-C-aansluitingen. Dat is dezelfde spanning als een telefoonlader.

De EMOS P56PR1 geeft het meest complete overzicht. De adapter zet 230 volt wisselspanning om naar 5 volt gelijkspanning bij 2.000 milliampère, met een adapterkabel van 1,25 meter. De ventilatoren verbruiken 0,8 watt op 1.800 toeren en 1,4 watt op 2.400 toeren. In standby, dus als de ventilatoren stilstaan, verbruikt de set 0,03 watt. De kabel tussen sensor en regelunit is 60 centimeter. Op één regelunit passen maximaal 5 ventilatoren.

BlueBuilt werkt op 5 volt en 1 watt, met een kabel van 1,8 meter. Aan beide kanten van de balk zitten 2 USB-C-poorten, zodat je sensor en thermostaatkabel aan de kant aansluit die het beste uitkomt. Met uitbreidingssets kun je tot 10 ventilatoren koppelen.

De WARMFAY MXRV-S05 gebruikt een EU-adapter van 5 volt en 2 ampère en verbruikt zelf 2,5 watt bij 0,5 ampère. De adapter werkt op 100 tot 240 volt. Er is een USB-kabel met display en snelheidsregeling van 160 centimeter en een magnetische sensor aan een kabel van 100 centimeter.

De Ezeefox Duoset en de Technaxx TX-302 werken op 5 volt en 2 ampère. Ezeefox noemt circa 1,05 watt per ventilator, Technaxx maximaal 1 watt. De Technaxx-adapter heeft zowel een EU- als een UK-stekker.

Bij de Ezeefox is het verbruik wel opvallend. Als de opgave van 1,05 watt per ventilator klopt, komt een balk met 3 ventilatoren op ruim 3 watt en de Duoset op ruim 6 watt. Dat is veel meer dan de andere 5-voltbalken. Het kan ook zijn dat de listing per balk bedoelt; dat is niet duidelijk.

BALORS, cozyvent en Livn koppelen via USB-C met een thermostaatkabel van 2 keer 80 centimeter. LDY levert een USB-C naar USB-C- en een USB-C naar USB-A-kabel mee.

Wat is het voordeel van USB-C? Het koppelen is eenvoudig en de stekkers zijn steviger dan de kleine connectortjes van oudere sets. Bij Livn schrijft een koper dat USB-C het uitbreiden makkelijk maakt.

Er zijn ook aandachtspunten. Een Livn-koper kreeg het display niet werkend; volgens een andere koper komt dat door een stekker die niet goed is ingestoken. Bij cozyvent noemen twee kopers de kabel te kort. En de cozyvent DUO had bij één koper een defecte stekker bij levering.

Kun je een gewone telefoonlader gebruiken? Op papier gaat het om dezelfde spanning, maar de fabrikanten noemen dat nergens. Gebruik de meegeleverde adapter, zodat de stroomsterkte klopt en je garantie niet in gevaar komt.

ClimateBooster pakt het anders aan dan de andere merken. De Radiator Pro en de Convector Pro-lijn werken direct op 230 volt, met een geaarde stekker.

De Radiator Pro van 60 centimeter is een unit van wit metaal die onder de radiator komt. Hij verbruikt maximaal 30 watt en heeft een analoge regeling, zonder afstandsbediening, app of dimmer. Op de productafbeelding zie je 8 ventilatoren. De 120 centimeter-versie weegt 3,5 kilo en toont 10 ventilatoren; daar wordt geen vermogen genoemd.

De Convector Pro Wall is een set van twee modules van 50 centimeter voor bovenop een convector. Hij werkt op 230 volt, verbruikt maximaal 9 watt en is spatwaterdicht, in zwart metaal. De Convector Pro Canal voor een convectorput verbruikt 20 watt.

Waarom kiest ClimateBooster voor 230 volt? De fabrikant legt dat niet uit, maar meer vermogen betekent in de regel meer luchtverplaatsing, en de units zijn in metaal uitgevoerd. Het Duitse Heise testte een Radiator Pro van 50 centimeter en vond de luchtverplaatsing goed. Daar staat tegenover dat hij in een stille kamer hoorbaar was en weinig regelopties had.

Wat betekent dat voor het verbruik? In het rekenvoorbeeld van 1.440 draaiuren per jaar verbruikt een Radiator Pro op vol vermogen 43,2 kWh, tegenover 0,8 kWh voor een SpeedComfort-unit. Dat is ongeveer 55 keer zoveel. In euro's blijft het overzichtelijk, maar wie een radiatorventilator koopt om energie te besparen, zou dit verschil mee kunnen wegen. Hoeveel van de 30 watt in de praktijk wordt gebruikt, hangt af van de regeling; ClimateBooster noemt het een maximum.

Een geaarde stekker betekent ook dat je een stopcontact met randaarde nodig hebt in de buurt van de radiator. En de Radiator Pro vraagt minimaal ongeveer 8 centimeter ruimte onder de radiator, met 2 centimeter vrije luchttoevoer.

Er zijn ook voordelen. Een 230-voltunit heeft geen losse adapter die in het stopcontact hangt. De Convector Pro Wall noemt de fabrikant spatwaterdicht en gemaakt in Europa. En de metalen behuizing is steviger dan de kunststof balken.

Let wel op de prijs en de reviewbasis. De Radiator Pro van 60 centimeter valt tussen €140 en €189, de Convector Pro Wall van 100 centimeter tussen €186 en €251. Geen van beide heeft reviews op Bol. De Canal heeft één review, over een beschadigde levering.

Voor een gewone plaatradiator is een 230-voltunit zelden nodig. Voor convectoren en convectorputten, waar een balk met magneten niet past, kan het de logische keuze zijn.

Heb je geen stopcontact in de buurt van de radiator, of wil je niets aan de radiator monteren, dan is een losse ventilator met accu een optie. Die zet je bovenop of tegen de radiator.

De SmartAir Boost is daar een duidelijk voorbeeld van, met de meeste gegevens over accu en laden. Hij werkt op 5 volt en verbruikt 10 watt. De accucapaciteit staat er niet bij, maar wel de looptijd: tot 14 uur op de lage stand en 8,5 uur op de hoge. Opladen duurt 4,5 uur, met een kabel van 1,8 meter. De automatische modus start vanaf 33 graden.

Kopers zijn kritisch over het laden. Eén reviewer noemt de accuduur slecht en stuurde de SmartAir terug, een ander schrijft dat laden lang duurt, een derde vindt de laadkabel kort. Ook geluid is een terugkerend punt: met 45,7 tot 48,6 dB is hij de luidste in onze vergelijking, en twee kopers stuurden hem terug vanwege het geluid.

De Evolar EVO-RFW03 verbruikt 3 watt en heeft een accu van 5.200 mAh. Volgens de opgave draait hij daar 6 tot 16 uur op, afhankelijk van de stand. Opladen gaat via USB-C met een kabel van 1 meter; de laadtijd staat er niet bij. Een reviewer prijst de lange accuduur.

De NAIZY 3W heeft dezelfde accu van 5.200 mAh en ook 3 watt. De listing noemt 2 tot 12 uur draadloos gebruik.

De EcoSavers Radiator Airflow Fan werkt standaard op een 5-volt USB-adapter met een kabel van 3 meter. Wil je hem draadloos gebruiken, dan kun je er zelf twee 18650-accu's in doen; die zitten er niet bij.

De WarmFay HL-FR03 heeft dezelfde behuizing als de Evolar, maar zonder accu: hij werkt op een netadapter met een kabel van 2,5 meter.

Wat betekent een looptijd van 8 tot 16 uur in de praktijk? Een avond en een deel van de nacht, maar niet een hele dag. Wie thuiswerkt en de ventilator overdag gebruikt, laadt hem dus vaak dagelijks. Een timer, die de Evolar, NAIZY en WarmFay hebben, voorkomt dat de accu onnodig leegloopt.

Gewicht telt mee als je de unit dagelijks naar een lader brengt. De Evolar weegt 0,69 kilo, de SmartAir Boost 1,6 kilo. Met een laadkabel van 1 meter bij de Evolar moet je de unit meestal van de radiator halen om te laden, of een stopcontact vlakbij hebben.

Verbruik per jaar is bij accumodellen geen groot punt: 3 watt is in ons rekenvoorbeeld 4,3 kWh. Het praktische punt is het laden zelf.

Het stroomverbruik van een radiatorventilator is bij bijna alle modellen klein. Balken op 12 of 5 volt verbruiken 0,55 tot 2,5 watt, wat neerkomt op enkele kWh per jaar. Accumodellen gebruiken 3 tot 10 watt, de metalen 230-voltunits van ClimateBooster tot 30 watt.

Kies je voeding op basis van je situatie. Heb je een stopcontact bij de radiator, dan is een 12- of 5-voltbalk het zuinigst en het makkelijkst uit te breiden. Let bij oudere 12-voltsets op losse koppelstekkers en kies bij voorkeur USB-C. Heb je geen stopcontact, kies dan een accumodel en reken op dagelijks laden. Een 230-voltunit is vooral zinvol bij convectoren en convectorputten.