Wit of blauw licht? Kelvin en CRI bij daglichtlampen

Over lux is veel geschreven. Over de kleur van het licht veel minder, terwijl de verschillen daar net zo groot zijn. In ons overzicht van 30 daglichtlampen vonden we lampen met een vaste kleurtemperatuur van 4.000 kelvin en lampen die van 2.600 tot 6.500 kelvin kunnen wisselen. We zagen kleurweergave-indexen van 80 tot 95. En twee lampen bieden een stand met overwegend blauw licht, met de belofte dat je daar minder lux voor nodig hebt.

Wat betekenen die getallen, en welke doen ertoe voor lichttherapie? We hebben de specificaties van fabrikanten naast het advies van Thuisarts en de Belgische consumentenorganisatie Test-Aankoop gelegd. Het korte antwoord: voor therapie is wit licht van voldoende sterkte de basis, en de rest is vooral comfort. Het lange antwoord lees je hieronder, met uitleg over kelvin, CRI, blauw licht, avondstanden en UV.

De kleurtemperatuur van licht wordt uitgedrukt in kelvin (K). Hoe lager het getal, hoe warmer en geler het licht. Een gloeilamp zit rond de 2.700 kelvin, de kleur van kaarslicht nog lager. Hoe hoger het getal, hoe koeler en blauwer. Rond de 5.000 tot 6.500 kelvin spreken we van daglichtwit.

De meeste therapielampen in ons overzicht zitten aan de koele kant. Een paar voorbeelden van vaste waarden:

Beurer TL 85 en TL 95: 6.500 K.
Beurer TL 50 en TL 100: 5.300 K.
Lumie Vitamin L en de Innolux-lampen: 4.000 K.

Andere lampen laten je kiezen. De Beurer TL 35 heeft drie standen: 6.500 K voor therapie, 4.300 K als 'actieve' stand en 3.000 K om te ontspannen. De Innolux Epic gaat in vijf stappen van ongeveer 2.600 tot 5.600 K. De Slowwave Light Boost Max kent 3.000, 4.750 en 6.500 K, de KHYR SADS19 3.000, 5.500 en 6.500 K. Bij de BrellaVio PRO vermeldt Bol een bereik vanaf 1.500 K, wat ongewoon laag is; die waarde konden we niet controleren.

Welke kleurtemperatuur heb je nodig voor therapie? Thuisarts spreekt over 10.000 lux wit licht, zonder een kelvinwaarde te noemen. Test-Aankoop raadt eveneens wit licht aan. In de praktijk gebruiken de geregistreerde therapielampen waarden tussen 4.000 en 6.500 K. Een lamp van 4.000 K oogt wat zachter dan een van 6.500 K, maar beide gelden als wit licht.

Waar je wel op moet letten: de lux-opgave hoort bij de therapiestand. De warme stand van 3.000 K is bij deze lampen niet voor therapie bedoeld. Bij de TL 35 heet de koelste stand dan ook 'Therapy'. Gebruik de warmere standen voor sfeer of om 's middags te lezen.

Een kleine waarschuwing over benamingen: bij de TL 35 en de TL 45 draait de Bol-beschrijving de namen van de standen om of noemt een andere kelvinwaarde dan Beurer zelf. Wij houden de opgave van de fabrikant aan. Het laat zien dat je bij twijfel beter in de handleiding kunt kijken dan in een webwinkeltekst.

En waarom willen fabrikanten dan instelbare kleuren? Deels voor comfort: niet iedereen vindt 6.500 K prettig om een half uur in te kijken. Deels omdat de lamp zo een tweede leven krijgt als gewone lamp. Beurer noemt dat 'Human Centric Lighting': koel licht in de ochtend, warmer in de middag en avond. Voor de therapie zelf maakt dat geen verschil, voor het gebruiksgemak soms wel.

Naast de kleur van het licht zelf telt hoe natuurlijk de kleuren eronder ogen. Daarvoor bestaat de kleurweergave-index, afgekort CRI (Color Rendering Index). Zonlicht heeft per definitie een CRI van 100. Hoe dichter een lamp daarbij komt, hoe natuurlijker huid, papier en voedsel eruitzien onder dat licht.

In ons overzicht zien we een duidelijke spreiding. De Beurer TL 41 Touch en TL 45 hebben een CRI van 80. De TL 35, TL 50, TL 85 en TL 100 komen op 90, net als de Philips Skylight-panelen. Drie lampen gaan hoger: de Beurer TL 95 met 95, de Lumie Task en de Daylight TriSun met 95 of meer.

De Beurer TL 95 is een mooi voorbeeld van waar dat verschil vandaan komt. Beurer gebruikt in dit topmodel zogeheten SunLike-led's. Gewone witte led's zijn eigenlijk blauwe led's met een gele fosforlaag; daardoor zit er een piek in het blauw en een dal in het cyaan. SunLike-led's zijn ontworpen om dat spectrum gelijkmatiger te maken, dichter bij zonlicht. Volgens Beurer bestrijkt de TL 95 het spectrum van 400 tot 800 nanometer.

Verder heeft de TL 95 hetzelfde lichtvlak van 30 x 37 cm als de TL 85, haalt hij 10.000 lux op ongeveer 25 cm, is hij in zes stappen dimbaar en heeft hij een timer van 30 tot 120 minuten met geheugen. Stiftung Warentest gaf hem eind 2025 het oordeel 'gut' (1,8), volgens een persbericht van Beurer de tweede plaats van 19. Op beurer.com scoort hij 4,6 uit 11 beoordelingen; één koper meldde een exemplaar dat na 20 minuten begon te flikkeren. De TL 95 valt in de prijsklasse van €139 tot €188.

Is een hoge CRI nodig voor lichttherapie? Nee. Het therapeutische effect loopt via de lichtsterkte die je ogen bereikt, niet via hoe natuurlijk een appel eruitziet. Een lamp met CRI 80 werkt voor therapie even goed als een met CRI 95, mits de lichtsterkte klopt.

Waarom zou je er dan op letten? Omdat je een half uur of langer in dat licht zit. Wie tijdens de sessie leest, tekent of make-up aanbrengt, merkt het verschil. En wie de lamp ook als werklamp gebruikt, zoals de Lumie Task of de TriSun, heeft er de hele dag profijt van. De TriSun-fabrikant noemt lezen, creatief werk en videogesprekken als toepassingen.

De meerprijs is overigens beperkt binnen dezelfde serie: de TL 95 kost in onze prijsklassen ongeveer €20 tot €27 meer dan de TL 85, en daarvoor krijg je naast de hogere CRI ook een dimmer en een kantelbare voet.

Een paar fabrikanten bieden naast wit licht een stand met overwegend blauw licht. Het idee erachter is niet uit de lucht gegrepen: de lichtgevoelige cellen in het oog die de biologische klok aansturen, reageren het sterkst op blauw licht. Een studie die we tegenkwamen in een overzicht van onderzoek naar winterdepressie, liet zien dat kortgolvig blauw licht beter werkte dan zwak rood licht.

Maar dat is niet dezelfde vraag als: werkt blauw beter dan wit? Wit led-licht bevat immers ook een flinke portie blauw. De Belgische consumentenorganisatie Test-Aankoop is daar duidelijk over: het is niet bewezen dat blauw licht beter werkt dan wit licht, en de organisatie raadt wit licht aan.

Twee lampen in ons overzicht hebben een blauwe stand. De Dayvia Slimstyle, een slanke Franse lamp die als medisch hulpmiddel klasse IIa is geregistreerd, heeft een gemengde wit-blauwe stand en een stand met overwegend blauw licht van 460 tot 485 nanometer. Opvallend: de fabrikant adviseert in de blauwe stand juist langer te zitten dan in de wit-blauwe stand (45 tegenover 30 minuten op 30 cm). Een derde stand is gewoon bureaulicht. De Slimstyle valt in de prijsklasse van €153 tot €208.

De LIROMA Daglichtlamp Blauw en Wit gaat verder in zijn beloftes. De verkoper claimt dat blauw licht van 250 lux een effect heeft dat vergelijkbaar is met wit licht van 10.000 lux. Een bron voor die claim noemt hij niet, en de golflengte van het blauwe licht wordt niet opgegeven. De lamp is niet als medisch hulpmiddel geregistreerd en heeft één jaar garantie.

Gebruikers zijn overigens positief. Op Bol scoort de lamp 4,4 uit 28 reviews. Een reviewer van 60 tot 69 jaar zet de lamp op armlengte aan de ontbijttafel, vindt het blauwe licht rustiger aanvoelen en merkte na drie dagen dat opstaan en doorslapen makkelijker ging. Andere reviewers waarderen het formaat en de bediening. Dat zijn individuele ervaringen; ze zeggen niets over de vergelijking tussen blauw en wit. De lamp valt in de prijsklasse van €67 tot €90.

Onze lezing van de beschikbare informatie: een blauwe stand is geen probleem, maar ook geen reden om een lamp te kiezen. Wil je lichttherapie volgens de richtlijn, gebruik dan de witte stand met 10.000 lux. Het 'minder lux nodig'-argument van blauw licht is niet onderbouwd.

Nog een overweging: blauw licht met een smalle golflengte vraagt extra aandacht voor oogveiligheid. De Dayvia Slimstyle vermeldt daarom dat hij in risicogroep 0 van de norm EN 62471 valt, de laagste categorie. Bij de LIROMA hebben we zo'n vermelding niet gevonden.

Licht werkt op je biologische klok, en het moment bepaalt in welke richting. Fel, koel licht in de ochtend zet je klok naar voren: je wordt eerder wakker en 's avonds eerder moe. Hetzelfde licht laat op de avond doet het omgekeerde. Thuisarts noemt moeilijk in slaap vallen als bijwerking van lichttherapie die te laat op de dag wordt gedaan.

Daarom adviseren de fabrikanten vrijwel eensgezind de ochtend. Beurer noemt het voor de TL 50 en TL 95 'bij voorkeur 's ochtends', medisana zegt bij de LT 460 expliciet 'niet 's avonds gebruiken'. Lumie adviseert bij de Vitamin L eventueel een tweede sessie in de middag na de eerste week, maar niet later.

De Lumie Halo is een lamp die dit principe in het ontwerp heeft verwerkt. De zwarte lamp met koperkleurige reflector heeft twee soorten led's: koelwit van 5.000 K en warmwit van 3.000 K, die je met een touch-slider kunt mengen. In de dagstand geeft de lamp volgens Lumie 10.000 lux op 20 cm, 5.000 lux op 32 cm en 2.500 lux op 50 cm. In de avondstand schakelt hij over naar warm licht met minder blauw. Lumie adviseert de dagstand niet tot in de avond te gebruiken en dan over te schakelen.

Het Britse blad T3 gaf de Halo in 2021 een Platinum Award, noemde de avondstand 'gezellig' en de prijs het enige echte nadeel. Een timer heeft de lamp niet. Op Bol zijn er nog geen reviews. Let op een vertaalfout in de Bol-beschrijving, die de avondstand 'zacht blauw licht' noemt; Lumie en T3 beschrijven juist warm licht met verminderd blauw. De Halo valt in de prijsklasse van €204 tot €276.

Zo'n avondstand is geen therapie, maar maakt van de lamp een gewone woonkamerlamp na zonsondergang. Dat heeft een praktisch voordeel: een lamp die de hele dag een functie heeft, blijft op tafel staan en wordt 's ochtends niet vergeten.

De Philips Skylight-panelen doen iets vergelijkbaars op kamerschaal. Met de functie Auto Day Rhythm loopt de kleurtemperatuur over de dag van koel naar warm, binnen een bereik van 3.500 tot 7.500 K. Ook dat is volgens Signify geen therapie, maar een poging om het verloop van daglicht na te bootsen.

Voor je eigen gebruik komt het hierop neer. Gebruik koel, fel licht binnen een uur na het opstaan. Gebruik na het eind van de middag warm en gedimd licht. En als je lamp maar één stand heeft, zet hem dan na de ochtendsessie gewoon uit.

Twee eigenschappen staan bij bijna elke lamp in de beschrijving: UV-vrij en flikkervrij. Ze klinken als marketing, maar ze doen ertoe.

UV-vrij betekent dat de lamp geen ultraviolette straling uitzendt. Bij lichttherapie is dat precies de bedoeling: je wilt fel zichtbaar licht op je ogen, geen straling die huid en ogen kan beschadigen. Thuisarts noemt een lichttherapielamp daarom minder schadelijk voor je ogen dan zonlicht. Een gevolg is wel dat een daglichtlamp geen vitamine D levert, want daarvoor is UV-B nodig. Lumie benadrukt dat bij de Vitamin L, ondanks de naam. De enige uitzondering in ons overzicht zijn de VitaUp-uitvoeringen van de Philips Skylight, die bewust een UV-B-module bevatten; die zijn geen therapielamp.

Flikkervrij betekent dat de lichtsterkte niet snel op en neer gaat. Goedkope led-voedingen kunnen een flikkering veroorzaken die je niet bewust ziet, maar die bij gevoelige mensen tot vermoeide ogen of hoofdpijn kan leiden. Bij een lamp waar je een half uur of langer in kijkt, is dat geen detail. Beurer, Innolux en medisana vermelden flikkervrij bij hun modellen. Een Bol-reviewer van de Lumie Vitamin L schrijft dat het licht constant is, zonder flikkering.

Dat flikkeren ook bij goede merken kan opduiken als defect, zie je in de reviews. Een koper van de Beurer TL 95 meldde op beurer.com dat zijn lamp na ongeveer 20 minuten begon te schakelen tussen helderheidsniveaus en te flikkeren. Een Bol-reviewer van de Slowwave Light Boost Max meldde iets vergelijkbaars, samen met knoppen die slecht reageerden. Dat zijn losse meldingen, geen patronen, maar het is goed om te weten dat je zo'n lamp kunt terugsturen.

Dan de diffuser: de matte plaat voor de led's. Die verspreidt het licht over het hele vlak, zodat je geen losse felle puntjes ziet. Een reviewer van het Beurer-model TL 30 schreef dat het matte afdekglas het licht zacht maakt voor de ogen; T3 prees het zachte, diffuse licht van de Lumie Vitamin L. Bij de LIROMA ringlamp zit het licht juist in een smalle ring, wat volgens een veelgelezen review minder goed werkt voor therapie.

Samen met de kleurtemperatuur en de CRI bepalen deze eigenschappen hoe prettig het is om elke ochtend een half uur voor de lamp te zitten. Voor het effect telt vooral de lichtsterkte; voor de vraag of je het volhoudt, tellen deze details.

Voor lichttherapie is de basis eenvoudig: wit licht, ergens tussen 4.000 en 6.500 kelvin, met voldoende lux op jouw afstand. Dat raden Thuisarts en Test-Aankoop allebei aan. Een hogere kleurweergave, zoals de CRI van 95 bij de Beurer TL 95, maakt het licht prettiger, vooral als je tijdens de sessie leest of werkt, maar verandert niets aan het effect.

Blauw licht is volgens Test-Aankoop niet bewezen beter dan wit. De belofte dat 250 lux blauw licht even goed werkt als 10.000 lux wit, zoals bij de LIROMA blauw-witlamp, is niet onderbouwd. Kies je een lamp met een blauwe stand, zoals de Dayvia Slimstyle, gebruik dan de witte stand als uitgangspunt.

Let op het moment: koel, fel licht in de ochtend, warm licht in de avond. Een lamp met avondstand zoals de Lumie Halo maakt dat makkelijk. En controleer of de lamp UV-vrij en flikkervrij is.