Hoeveel stroom verbruikt een elektrische onderdeken?

Met de energieprijzen van de afgelopen jaren in het achterhoofd vragen veel mensen zich af wat een elektrische onderdeken kost aan stroom. Het goede nieuws: het vermogen is laag. De meeste eenpersoons onderdekens die we bekeken, zitten tussen 55 en 60 W, evenveel als een ouderwetse gloeilamp.

Toch zegt dat vermogen niet alles. Hoe lang de deken aanstaat, op welke stand en of de thermostaat hem tussendoor uitschakelt, bepaalt wat je uiteindelijk betaalt. We hebben de vermogens van de modellen in ons onderzoek vergeleken, gekeken naar dekens met een verbruiksweergave en een rekenvoorbeeld uitgewerkt dat je met je eigen stroomtarief kunt invullen. Hieronder lees je wat de getallen betekenen en hoe je zuinig stookt zonder in een koud bed te stappen. De berekeningen in deze gids zijn bovengrenzen; je eigen verbruik ligt in de praktijk lager.

Het vermogen staat op de verpakking of in de specificaties, in watt (W). Het is het maximale vermogen dat de deken kan opnemen, meestal op de hoogste stand.

In ons onderzoek vielen de meeste eenpersoons onderdekens in een smalle band. Klassieke modellen van Inventum, Medisana, Tristar en Auronic gebruiken 60 W. Bij Beurer noemen bronnen voor het instapmodel 55 tot 65 W. Daar zijn een paar uitschieters naar boven. Voor de Beurer UB 90 Cosy noemen sommige bronnen 75 W, andere 60 W. Een lange onderdeken van 190 cm van het merk Comfeur heeft 95 W. En de grootste uitschieter is de Dreamland 16969.

Die Dreamland is een onderdeken in de vorm van een matrashoes, 195 bij 90 cm, met 6 standen en automatische uitschakeling. Het vermogen is 150 W: twee en een half keer zoveel als een gemiddelde klassieke deken. Dat hogere vermogen hangt samen met het grotere oppervlak, want een hoes die de hele matras bedekt, heeft meer draad om op te warmen. Het betekent ook dat de deken bij lang gebruik op een hoge stand meer stroom vraagt. De 16969 valt doorgaans in de prijsklasse van €100 tot €136 en is daarmee ook in aanschaf de duurste eenpersoons onderdeken die we bekeken.

Voor tweepersoons dekens verdubbelt het vermogen meestal: twee keer 60 W bij de meeste modellen, en bij de tweepersoons Dreamland 16970 tot twee keer 150 W. Staat maar één kant aan, dan telt alleen die kant.

Wat zegt een hoger vermogen in de praktijk? Vooral iets over hoe snel de deken warm kan worden. Een deken met meer vermogen kan sneller op temperatuur komen. Of dat bij de 16969 zo is, konden we niet vaststellen: snelle opwarming is bevestigd voor andere Dreamland-modellen, niet voor deze specifieke hoes. Wat wel vaststaat: bij gelijke gebruiksduur op de hoogste stand verbruikt een deken van 150 W twee en een half keer zoveel als een deken van 60 W.

Belangrijk om te weten: het vermogen op de doos is een bovengrens. Een deken op stand 1 neemt minder op dan op de hoogste stand, en een thermostatische regeling schakelt de verwarming tussendoor uit. Het werkelijke verbruik ligt daardoor vaak flink lager dan wat je met het vermogen berekent. Daar gaan we in de volgende secties dieper op in.

Kijk bij het vergelijken van dekens dus niet alleen naar het vermogen, maar ook naar het formaat. Een 150 W-hoes van 195 bij 90 cm doet iets anders dan een 60 W-deken van 150 bij 80 cm.

Het verbruik van een elektrische deken reken je uit met een eenvoudige formule: vermogen in kilowatt keer het aantal uren. Het resultaat is in kilowattuur (kWh), de eenheid die ook op je energierekening staat.

Neem een gewone onderdeken van 60 W. Dat is 0,06 kW. Zet je hem een half uur op de hoogste stand om voor te verwarmen, dan is het verbruik maximaal 0,06 x 0,5 = 0,03 kWh. Laat je hem 8 uur op de hoogste stand aanstaan, dan wordt het maximaal 0,06 x 8 = 0,48 kWh.

Voor een deken van 150 W, zoals de Dreamland 16969, wordt dat 0,075 kWh voor een half uur en 1,2 kWh voor 8 uur. Een lang model van 95 W komt op 0,76 kWh voor 8 uur. Voor een tweepersoons deken met twee keer 60 W verdubbelen de getallen als beide kanten aanstaan.

Vermenigvuldig dat met het aantal nachten. Gebruik je de deken 120 nachten per jaar alleen om een half uur voor te verwarmen, dan komt een deken van 60 W uit op maximaal 3,6 kWh per jaar. Laat je hem elke nacht 8 uur op de hoogste stand aan, dan wordt dat maximaal 57,6 kWh.

Dan het geld. Vul je eigen stroomtarief in, want dat verschilt per contract. Stel dat je 30 cent per kWh betaalt. Dan kost voorverwarmen met een deken van 60 W in 120 nachten maximaal ongeveer €1,08. De hele nacht op de hoogste stand komt op maximaal ongeveer €17,28 per jaar. Betaal je meer of minder per kWh, dan schuift het bedrag mee.

Waarom zetten we er steeds maximaal bij? Omdat deze berekening uitgaat van het volle vermogen, de hele tijd. In de praktijk zet je de deken na het voorverwarmen terug naar een lagere stand of uit, en schakelt de thermostaat de verwarming tussendoor af. Het werkelijke verbruik ligt daardoor lager.

Ter vergelijking met andere manieren om warm te slapen: een kruik vullen kost een paar liter heet water, een kamer opstoken een veelvoud van deze kWh. Een onderdeken verwarmt alleen de laag waarop jij ligt, en het dekbed houdt die warmte vast. Daarom is het een relatief zuinige manier om een koud bed op te warmen, zeker als je de slaapkamer zelf niet verwarmt.

Een kanttekening voor wie de deken lang aanlaat: bij modellen zonder automatische uitschakeling blijft hij aan tot jij hem uitzet. Wie de deken 's ochtends vergeet, laat hem misschien de hele dag aanstaan. Dat drukt niet alleen op het verbruik, maar is ook uit veiligheidsoogpunt niet de bedoeling. Een timer of automatische uitschakeling voorkomt dat.

De rekensom hierboven geeft een bovengrens. Hoeveel een deken echt verbruikt, kun je het beste meten. Sommige onderdekens doen dat zelf.

De Inventum HN197V heeft een functie die Inventum Eco-control noemt: op het verlichte LCD-scherm lees je het verbruik in kWh af. Het is een onderdeken van 160 bij 80 cm met 60 W en twee zones, elk met 9 standen. Een gebruiker die het verbruik bijhield, kwam uit op 0,04 kWh per nacht. Dat is één waarneming, en het hangt af van de standen en de tijd die hij gebruikte, maar het getal is opvallend laag. Ter vergelijking: de bovengrens voor 8 uur op de hoogste stand is 0,48 kWh, twaalf keer zoveel.

Waar komt dat verschil vandaan? Een elektrische onderdeken werkt met een thermostatische regeling. Op een lage stand verwarmt de deken tot een bepaalde temperatuur en schakelt dan terug of even uit. Pas als de temperatuur zakt, gaat de verwarming weer aan. Het vermogen van 60 W wordt dus niet de hele tijd gebruikt. Hoe lager de stand, hoe vaker de verwarming tussendoor uitstaat.

Daarbij komt de isolatie van het bed. Het dekbed houdt de warmte vast, waardoor de deken minder hoeft bij te verwarmen. Een deken die onder een dik winterdekbed ligt, heeft een kortere aan-tijd dan een deken onder een dunne zomerdeken. Ook je eigen lichaamswarmte draagt bij als je eenmaal in bed ligt.

De HN197V heeft nog meer functies die invloed hebben op het verbruik. Met de voetzone apart kun je 's nachts alleen de voeten warm houden. Met de timer tot 12 uur zet je een eindtijd. De turbostand maakt het bed in ongeveer 15 minuten warm, sneller dan de half uur die Inventum normaal adviseert. Dat bekort de voorverwarmtijd, al vraagt de turbostand in die tijd wel het volle vermogen.

Een andere gebruiker van de HN197V schrijft dat het verbruik meevalt. Ook dat past in het beeld: in de praktijk blijft een onderdeken zuinig.

De HN197V valt doorgaans in de prijsklasse van €63 tot €86 en scoort op Bol 4,0 uit 549 reviews. Er zijn ook aandachtspunten, zoals een grote aansluitunit bij de schouder en een gebruiker die twee defecte exemplaren kreeg. Voor wie zijn verbruik wil kennen, is de kWh-weergave een duidelijk pluspunt: je hoeft niet te rekenen, je leest het af.

Heb je een deken zonder verbruiksweergave en wil je het toch weten? Dan kun je een losse energiemeter tussen stekker en stopcontact zetten. Laat hem een paar nachten meelopen en deel de som door het aantal nachten.

Hoe meet je het zelf zo betrouwbaar mogelijk? Meet een paar nachten met dezelfde stand en dezelfde voorverwarmtijd, en reken dan pas een gemiddelde uit. Eén nacht zegt weinig, omdat de kamertemperatuur en het dekbed meetellen.

Wie het verbruik laag wil houden, heeft drie knoppen om aan te draaien: de tijd, de stand en de functies van de deken zelf.

De meeste winst zit in voorverwarmen in plaats van doorstoken. Inventum adviseert om de deken ongeveer 30 minuten voor bedtijd op de hoogste stand aan te zetten, met het dekbed erover, en daarna uit te zetten of op een lage stand te laten. In de reviews schrijven meerdere gebruikers dat stand 1 voor de nacht voldoende is. Wie de deken 's nachts helemaal uitzet, komt dicht bij de 0,03 kWh van ons rekenvoorbeeld.

De Beurer UB 90 Cosy laat zien welke functies een deken zelf kan bieden. Dit model van 150 bij 80 cm heeft twee zones met elk 9 standen en een ECO-modus met energiebesparende standen. Op de LCD-schakelaar zie je de stand, de resterende uitschakeltijd en het stroomverbruik. De UB 90 heeft ook een automatische terugschakeling: staat een zone na ongeveer 3 uur nog op stand 9, 8 of 7, dan gaat hij terug naar stand 6. Dat voorkomt dat je de hele nacht op het hoogste vermogen ligt omdat je vergeten bent terug te schakelen. Verder stel je de uitschakeling zelf in, in stappen van 1 uur.

Voor het vermogen van de UB 90 noemen bronnen 60 of 75 W. Door de terugschakeling en de ECO-standen kan het werkelijke verbruik ook bij 75 W lager uitvallen dan de bovengrens, en dankzij het display zie je zelf hoeveel. De deken valt doorgaans in de prijsklasse van €67 tot €90. Het Duitse ETM Testmagazin gaf het model in 2023 het oordeel zeer goed. Wel lazen we in een klein aantal reviews meerdere meldingen van defecten, dus de betrouwbaarheid is een punt om in de gaten te houden.

Ook zonder display kun je zuinig stoken. Een deken met automatische uitschakeling na 3 uur, zoals veel budgetmodellen, kan simpelweg niet de hele nacht aan blijven. Een deken met een voetzone die je apart aanzet, laat je 's nachts alleen de voeten verwarmen. En een timer zorgt dat de deken uitgaat als jij al slaapt.

Nog een paar praktische punten. Leg het dekbed al over de deken tijdens het voorverwarmen, zodat de warmte niet de kamer in verdwijnt. Kies de deken op het formaat van je bed, want een groter oppervlak betekent meer vermogen. En kijk kritisch naar een hoog vermogen bij een klein formaat: dat is alleen zinvol als het bed snel warm moet zijn.

Tot slot: een onderdeken kan helpen om de slaapkamer zelf minder te verwarmen. Wie in een koude kamer onder een warm dekbed op een voorverwarmde matras slaapt, heeft vaak geen kachel nodig. Dat is voor veel mensen de echte besparing.

Wie een deken met uitschakeling na 12 uur gebruikt, zoals een aantal Inventum-modellen, heeft ook een vangnet tegen een deken die de hele volgende dag aanblijft.

Een elektrische onderdeken is zuinig in gebruik. De meeste eenpersoons modellen hebben 55 tot 60 W, en wie alleen een half uur voorverwarmt, verbruikt maximaal 0,03 kWh per nacht. Een grote hoes zoals de Dreamland 16969 heeft met 150 W een hogere bovengrens, maar ook dan blijven de bedragen bescheiden zolang je niet de hele nacht op de hoogste stand stookt.

Wil je je verbruik precies weten, kies dan een deken met kWh-weergave zoals de Inventum HN197V of de Beurer UB 90 Cosy, of zet een energiemeter tussen stekker en stopcontact. Reken met je eigen tarief, verwarm voor in plaats van door te stoken en gebruik de timer of terugschakeling als je deken die heeft.