Filterkosten luchtreiniger: wat kost hij op lange termijn?

Bij het kopen van een luchtreiniger kijkt vrijwel iedereen naar de aanschafprijs. Maar een luchtreiniger is pas af als het filter werkt, en dat filter moet regelmatig worden vervangen. Over een paar jaar kan dat meer kosten dan het apparaat zelf.

We hebben de filtergegevens van 29 luchtreinigers verzameld: prijzen per vervangingsfilter, vervangingstermijnen en de manier waarop de filters zijn opgebouwd. De verschillen zijn groot. De goedkoopste filters kosten rond de €30, de duurste rond de €99. Sommige filters moeten elke 4 tot 5 maanden worden vervangen, andere gaan volgens de fabrikant 3 tot 5 jaar mee.

In deze uitleg lees je waarom filterkosten de echte prijs van een luchtreiniger bepalen, hoe vaak filters vervangen moeten worden, welke filteropbouw op termijn goedkoper is en waar je op let bij de verkrijgbaarheid. Met een rekenvoorbeeld over drie jaar en vier luchtreinigers als voorbeeld.

Een luchtreiniger werkt alleen goed met een schoon filter. Naarmate het filter voller raakt, neemt de luchtstroom af en daarmee de capaciteit. Consumentenbond test niet voor niets ook de "filterwerking na verouderingstest". Wie het filter te lang laat zitten, heeft uiteindelijk een apparaat dat vooral lucht rondblaast.

Dat betekent dat je bij de aanschaf ook de filters koopt, alleen verspreid over de jaren. En die kosten lopen sterk uiteen.

Uit onze analyse van 29 luchtreinigers komt dit beeld naar voren, per vervangingsfilter. Onderaan zitten de Rowenta Pure Air Essential PU2530 (€29,99 volgens de officiële Rowenta-pagina), de Philips PureProtect Mini 900 AC0920/10 (circa €30 per jaar volgens Consumentenbond) en de Vibrix-modellen (vanaf €29,95 volgens Vibrix). In het midden zitten onder meer de MiRi EasyBreath (€34,95 in de aanbieding, regulier €49,95), de Clean Air Optima CA-503T (circa €35), de Philips AC0950/10 en de Vibrix PureFlow70 Pro (circa €40), de Winix Zero (circa €49) en de Clean Air Optima CA-507 Smart (circa €50). Bovenaan zitten de Philips Air Performer (circa €57 tot €60), de Winix Zero-S (circa €59), de Xiaomi 4 Pro (circa €60), de Philips PureProtect 3200 (circa €70), de Dyson PC3 (€80), de Coway Airmega 150 (circa €90) en de Dyson HP1 (€99).

Een helder voorbeeld van een goedkoop filter zien we bij de Rowenta PU2530. Het officiële vervangingsfilter, type XD6220F0, kost €29,99 en krijgt bij Rowenta zelf een 4,9 van 5 op basis van 7 reviews. Rowenta biedt ook 15 jaar reparatiegarantie, met beschikbaarheid van reserveonderdelen en 6.200 reparatiecentra wereldwijd. Dat maakt het apparaat op lange termijn goed te onderhouden.

Er is wel een kanttekening. Hoe vaak het Rowenta-filter vervangen moet worden, staat niet in de bronnen die we hebben bekeken. Een Bol-reviewer mist duidelijke instructies over de juiste gebruiksduur. Het apparaat heeft wel een filtervervangingsindicator. Op Kieskeurig melden meerdere reviewers onduidelijkheid over de verkrijgbaarheid van vervangingsfilters, terwijl een Bol-reviewer het filter onder het juiste modelnummer bij een elektronicawinkel vond.

Een laag bedrag per filter is dus pas echt voordelig als je ook weet hoe vaak je het nodig hebt. Daarom kijken we in de volgende sectie naar de vervangingstermijnen.

De vuistregel uit onze analyse: tel bij de aanschafprijs minstens drie jaar filterkosten op. Pas dan zie je welke luchtreiniger werkelijk voordelig is.

De vervangingstermijn verschilt meer dan de prijs per filter. En juist die termijn bepaalt hoeveel filters je per jaar koopt.

Aan de korte kant zit de Clean Air Optima CA-503T Compact Smart. De fabrikant adviseert vervanging elke 4 tot 5 maanden. Voor de grotere CA-507 Smart geldt hetzelfde, ongeveer elke 1.400 bedrijfsuren. Bij continu gebruik kom je dan op twee à drie filters per jaar. Met een filter van circa €35 betaal je voor de CA-503T dus ongeveer €70 tot €105 per jaar, meer dan veel apparaten met een duurder filter.

Ook de Rolfstone Air Balance zit aan de kortere kant, met een filterlevensduur van 6 tot 8 maanden. Voor dit apparaat vonden we geen filterprijs. Ook de MiRi EasyBreath heeft een termijn van 6 tot 8 maanden. Stadler Form adviseert voor de Viktor minimaal 2 keer per jaar een nieuw filter. Vibrix noemt voor het hoofdfilter 6 tot 12 maanden, en voor het voorfilter reiniging of vervanging ongeveer elke 3 maanden.

In het midden zit de grote groep met een jaarlijkse vervanging: de Philips Mini 900-modellen, de Philips Air Performer, de Winix Zero, de Coway Airmega 150, de Dyson PC3 en HP1. De JC Pets noemt ongeveer 2.000 bedrijfsuren, met een melding in de app.

Aan de lange kant zitten twee uitschieters. Philips noemt voor de PureProtect Quiet 2200 een filterlevensduur van 3 jaar. Dyson noemt voor het HEPA-gedeelte van de HushJet tot 5 jaar, al moet het losse koolstoffilter daar veel vaker worden vervangen.

Een mooi voorbeeld van hoe een korte termijn de rekensom verandert, zien we bij de CA-503T. Het apparaat valt doorgaans in een prijsklasse van €118 tot €159, maar over drie jaar kan het aan filters €210 tot €315 kosten. Daar staan wel voordelen tegenover: 3 jaar garantie, een compact formaat en een laag geluidsniveau.

Let op: de termijnen zijn meestal gebaseerd op een bepaald aantal gebruiksuren. Dyson rekent bij de HP1 bijvoorbeeld met ongeveer 12 uur gebruik per dag. Laat je het apparaat 24 uur per dag draaien, of heb je huisdieren of veel stof, dan kan het filter sneller vol raken. Andersom gaat het langer mee als het apparaat alleen 's nachts draait.

Onze bevinding: vermenigvuldig de prijs per filter met het aantal filters per jaar. Een goedkoop filter dat drie keer per jaar vervangen moet worden, is duurder dan een filter van €49 dat een jaar meegaat.

Hoe een filter is opgebouwd, bepaalt ook wat je vervangt en dus wat je betaalt.

Het voordeligst op termijn is een wasbaar voorfilter. Dat vangt haren en grof stof op, zodat het dure hoofdfilter minder snel dichtslibt. De JC Pets, de Coway Airmega 150, de Winix Zero en de Stadler Form Viktor hebben een wasbaar voorfilter. Vibrix adviseert het voorfilter ongeveer elke 3 maanden te reinigen of te vervangen.

Veel luchtreinigers gebruiken een gecombineerd filterpakket, waarin HEPA en koolstof samen zitten. Dat is makkelijk: je vervangt één onderdeel. Maar het heeft een nadeel. HouseFresh wees er bij de Philips PureProtect 3200 op dat het filter "gebonden" is: zodra de koolstof uitgeput is, moet je het hele filter vervangen, ook als het deeltjesfilter nog goed werkt. Consumentenbond schat dat filter op circa €70.

Er zijn ook systemen met losse filters. De Dyson HushJet heeft een apart HEPA-filter en een apart koolstoffilter. Het HEPA-gedeelte gaat volgens Dyson tot 5 jaar mee, het koolstoffilter veel korter. TechRadar noemt ongeveer 250 dagen voor circa €40 per vervanging; ID.nl schat de kosten op ongeveer €140 per jaar. Die schattingen lopen uiteen, maar beide bronnen noemen het een terugkerende kostenpost.

De Philips PureProtect Water 3400, een luchtreiniger met bevochtiger, heeft twee soorten filters met een andere termijn: een HEPA-filter (FY3400/30) dat tot 1 jaar meegaat en een bevochtigingsfilter (FY3401/00) dat ongeveer elke 6 maanden vervangen moet worden. Dat zijn drie filterwissels per jaar.

Een ander aandachtspunt is de verwarring tussen filtertypes. Winix gebruikt Filter A voor de Zero, de 5300-2 en de P300, maar Filter H voor de Zero-S. Die zijn niet onderling uitwisselbaar. HouseFresh noemde bij de Philips 3200 ook de filternaamgeving verwarrend. Controleer bij het bestellen dus altijd het exacte type.

Een tip: sommige apparaten geven zelf aan wanneer het filter vervangen moet worden. De JC Pets doet dat via de app na ongeveer 2.000 uur, Vibrix en de Stadler Form Viktor hebben een filtervervangingsindicator, de Dyson HP1 toont de filterstatus in de app en op het display. Dat voorkomt dat je te vroeg of te laat vervangt.

Schoonmaken kan de levensduur ook verlengen. Philips geeft bij de PureProtect Water 3400 aan dat het voorfilter en de filters deels schoon te maken zijn. Stofzuig of spoel een voorfilter voorzichtig volgens de handleiding, en laat het goed drogen voordat je het terugplaatst. Een HEPA-filter zelf maak je meestal niet schoon: de fijne vezels raken daarbij beschadigd. Een onafhankelijke Poolse test van de Stadler Form Viktor noemde de vervangingsfilters betaalbaar en wees juist op het wasbare voorfilter als voordeel. Huishoudens met huisdieren doen er goed aan het voorfilter vaker te reinigen dan de handleiding voorschrijft.

Onze conclusie: een wasbaar voorfilter en losse filterlagen zijn op termijn gunstig, mits de losse onderdelen niet vaker vervangen moeten worden dan het gecombineerde pakket.

Een filter kan nog zo goedkoop zijn: als je het niet kunt kopen, heb je er niets aan. Verkrijgbaarheid is daarom een punt dat je vooraf wilt controleren, zeker bij kleinere merken.

Een Bol-reviewer van de MiRi EasyBreath gebruikte het apparaat een jaar zonder problemen, maar kon daarna nergens vervangingsfilters vinden. Uit ons onderzoek blijkt dat de fabrikant de filters wel op de eigen website verkoopt. Bij de Rowenta melden Kieskeurig-reviewers onduidelijkheid over de verkrijgbaarheid. Bij de Fuave en de Rolfstone vonden we geen officiële merkwebsite en geen filterprijs. Bij de Dyson HP1 was het vervangingsfilter op het onderzoeksmoment bij Dyson zelf tijdelijk niet leverbaar.

Bij grote merken is de verkrijgbaarheid meestal beter geregeld. Van Philips-filters zijn ook compatibele alternatieven van andere aanbieders te vinden, maar die hebben we niet onderzocht.

Een goed voorbeeld van een krachtig apparaat met een filter in de middenklasse zien we bij de Xiaomi Smart Air Purifier 4 Pro. Consumentenbond schat het vervangingsfilter op circa €60. HouseFresh noemde de filters in zijn test juist relatief goedkoop, en prees het lage verbruik (maximaal 45,9 W gemeten). Dat verschil in oordeel hangt vermoedelijk samen met het prijsniveau in de markt waarin de reviewer test. Een vervangingstermijn voor dit filter vonden we niet in de bronnen.

Tijd voor een rekenvoorbeeld over drie jaar, alleen de filterkosten, bij de termijnen die de fabrikanten opgeven:

Philips PureProtect Mini 900 AC0920/10: circa €30 per jaar, dus circa €90.
Winix Zero: Filter A van circa €49 per jaar, dus circa €147.
Clean Air Optima CA-503T: circa €35 elke 4 tot 5 maanden, dus circa €210 tot €315.
Coway Airmega 150: circa €90 per jaar, dus circa €270.
Dyson HP1: €99 per jaar via Dyson.nl, dus €297.

Het verschil tussen het goedkoopste en het duurste voorbeeld is ruim €200. Dat is meer dan de aanschafprijs van een aantal luchtreinigers in onze analyse.

Het stroomverbruik is in vergelijking klein. De meeste luchtreinigers in onze analyse gebruiken op de hoogste stand tussen ongeveer 20 en 70 W, en in lagere standen minder. Alleen apparaten met verwarming, zoals de Dyson HP1 en Philips AMF870/15, gebruiken veel meer, maar dan alleen in verwarmingsstand.

De vuistregel uit onze analyse: controleer voor aankoop of het vervangingsfilter los verkrijgbaar is, wat het kost en hoe vaak je het nodig hebt. Reken dat door over drie jaar en tel het op bij de aanschafprijs.

De echte prijs van een luchtreiniger is de aanschafprijs plus de filters. In onze analyse liepen de prijzen per filter uiteen van circa €30 tot €99, en de vervangingstermijnen van 4 maanden tot 5 jaar. Daardoor kan een goedkoop apparaat met een kort filterinterval over drie jaar duurder uitvallen dan een duurder apparaat met een jaarlijks filter.

Kijk bij het kiezen naar drie dingen: de prijs per filter, het aantal filters per jaar en de verkrijgbaarheid. Een wasbaar voorfilter en een filterindicator helpen om het hoofdfilter niet te vroeg of te laat te vervangen. En reken altijd door over minstens drie jaar.