Inhoud van deze gids
Op de doos van een elektrische kachel staat bijna altijd een aantal vierkante meters. 'Tot 30 m2', 'tot 50 m2'. Het lijkt een handige maat, tot je twee kachels met hetzelfde wattage naast elkaar legt en de ene 25 m2 belooft en de andere het dubbele.
We hebben de specificaties van 40 elektrische kachels verzameld en de oppervlakteclaims van fabrikanten naast de opgaven gelegd die Coolblue voor dezelfde modellen hanteert. Het verschil is groot en loopt steeds dezelfde kant op: fabrikanten rekenen ruim. In deze gids laten we zien hoe je zelf uitrekent hoeveel watt je nodig hebt, hoe je een claim op de verpakking leest en waarom je bij de krachtigste kachels ook naar je meterkast moet kijken. Je hebt er alleen de afmetingen van je kamer voor nodig.
Een vuistregel die klopt: 85 tot 125 watt per m2
Eerst het principe. Een elektrische kachel met een weerstandselement zet stroom één op één om in warmte. 2000 watt stroom is 2000 watt warmte, bij elk merk en elk type. Het enige wat verschilt per huis is hoeveel van die warmte weglekt door muren, ramen en kieren.
Daarom is één getal per kamer niet genoeg. Coolblue geeft voor de kachels in het assortiment steeds een bandbreedte, met een ondergrens voor slecht geïsoleerde en een bovengrens voor goed geïsoleerde ruimtes. We hebben die opgaven naast elkaar gelegd:
Voor 2000 watt noemt de winkel 16 tot 23 m2. Voor 2200 watt 18 tot 25 m2. Voor 2500 watt 20 tot 29 m2.
Deel je het vermogen door die oppervlaktes, dan kom je steeds op dezelfde verhouding uit: ongeveer 125 watt per m2 bij slechte isolatie en ongeveer 85 watt per m2 bij goede. Dat is een bruikbare vuistregel, omdat hij bij drie vermogens hetzelfde antwoord geeft.
Zo reken je ermee. Een werkkamer van 3 bij 4 meter is 12 m2. In een goed geïsoleerd huis heb je 12 x 85 = ongeveer 1000 watt nodig. In een tochtige zolderkamer met enkel glas 12 x 125 = 1500 watt. Een woonkamer van 25 m2 vraagt tussen 2100 en 3100 watt. Dat laatste haal je met één kachel aan één stopcontact niet, waarover verderop meer.
De plafondhoogte telt mee. De vuistregel gaat uit van een gewone hoogte van rond 2,5 meter. Fabrikanten geven soms kubieke meters op; deel dat getal door je plafondhoogte om bij vierkante meters te komen. Heb je een plafond van 3 meter of een vide, reken dan 20 procent extra.
Voor kleine ruimtes is minder vermogen geen nadeel. De Princess 348415 levert 750 of 1500 watt en is opgegeven voor 15 m2. Volgens onze vuistregel is 1500 watt genoeg voor 12 m2 bij slechte en 17 m2 bij goede isolatie, dus die opgave is realistisch. Voor een kamer van die maat een kachel van 2500 watt kopen heeft weinig zin: de thermostaat schakelt hem na korte tijd uit en daarna weer aan, met grotere temperatuurschommelingen als gevolg.
Reviews bevestigen het beeld aan de onderkant. Bij een olieradiator van 1500 watt die voor 20 m2 wordt aangeprezen, schrijven drie van de elf kopers dat de warmte tegenvalt; één noemt 10 tot 15 m2 realistischer. Reken dat na: 1500 watt gedeeld door 125 is 12 m2. De koper en de vuistregel komen op hetzelfde uit.
Er is nog een reden om niet te krap te kiezen. Hoe groter het verschil tussen binnen en buiten, hoe meer warmte er weglekt. Een kachel die in oktober voldoet, kan in januari bij vorst tekortschieten. Zit je berekening op de grens, kies dan het hogere vermogen en laat de thermostaat het werk doen.
Princess 348415 Smart Glazen Paneelverwarming 1500W
Verkrijgbaar bij:
Fabrikantclaims lezen: van 23 tot 50 m2 voor hetzelfde vermogen
Met de vuistregel in de hand kun je elke claim toetsen. We deden dat voor de kachels in ons onderzoek, en de uitkomsten lopen ver uiteen.
Het duidelijkste voorbeeld is de Klarstein Bansin Smart 2500. Klarstein noemt 'tot 50 m2' voor een kachel van 2500 watt. Dat komt neer op 50 watt per m2. Coolblue rekent voor datzelfde vermogen met 20 tot 29 m2. Zelfs in een goed geïsoleerd huis kom je volgens de vuistregel niet verder dan 29 m2. De kachel zelf is daar niet slechter om; hij levert gewoon 2500 watt. Alleen de belofte op de verpakking is te ruim.
Een tweede voorbeeld is de Mill PA2000WIFI4, een wandpaneel van 2000 watt. Op Bol staat 'tot 30 m2', en elders op dezelfde pagina 24 tot 28 m2. Coolblue noemt voor exact dit model 16 tot 23 m2. Drie getallen voor één product. Het voorzichtigste is het bruikbaarste, en reviews ondersteunen dat: kopers op Bol schrijven dat het paneel 'te klein voor hoofdverwarming' is en 'weinig capaciteit' heeft, al gaan die reviews deels over kleinere vermogens uit dezelfde serie.
Het patroon zagen we vaker. Een convector van 2200 watt claimt 46 m2. Een olieradiator van 2500 watt claimt 35 m2. Daartegenover staan fabrikanten die wel voorzichtig rekenen: een Noors wandpaneel van 2000 watt noemt 23 m2, een olieradiator van 2500 watt noemt 25 m2 en een wandconvector van 3000 watt geeft een bandbreedte van 24 tot 32 m2. Die cijfers sluiten aan op de vuistregel.
Waarom rekenen sommige merken zo ruim? Er is geen verplichte rekenmethode. Een fabrikant mag uitgaan van een goed geïsoleerde ruimte, een mild klimaat of gebruik als bijverwarming naast een cv. Dan is 50 m2 niet gelogen, maar het zegt weinig over jouw situatie.
Let op drie signalen dat een opgave niet deugt.
Het eerste: vierkante en kubieke meters die niet bij elkaar passen. In ons onderzoek kwamen combinaties voor als '30 m2 bij 40 m3', '15 m2 bij 60 m3' en '22 m2 bij 45 m3'. De eerste en de laatste veronderstellen een plafond van 1,3 tot 2 meter. Zulke gegevens zijn slordig ingevoerd en dus onbetrouwbaar.
Het tweede: getallen in titel en beschrijving die niet overeenkomen. Bij één convector noemt de titel 100 m3 en het webadres 75 m3.
Het derde: een claim boven 12 m2 per 1000 watt. Alles daarboven geldt alleen in een zeer goed geïsoleerde ruimte.
De eenvoudigste aanpak: negeer de vierkante meters op de verpakking en kijk alleen naar het wattage. Dat getal is hard. Deel het door 125 en door 85, en je hebt de bandbreedte die voor jouw huis geldt.
Klarstein Bansin Smart 2500 Convectorkachel
Mill PA2000WIFI4 Smart Paneelverwarming
3000 watt en de stroomgroep van 16 ampère
Als de berekening op veel vermogen uitkomt, is de volgende stap niet de winkel maar de meterkast.
In een Nederlandse woning is een groep doorgaans gezekerd op 16 ampère. Bij 230 volt kan zo'n groep 3680 watt leveren. Dat is het maximum voor alles wat op die groep is aangesloten, opgeteld.
Een kachel van 2000 watt trekt 8,7 ampère. Er blijft ruim 1600 watt over voor lampen, een computer en een tv. Een kachel van 2500 watt trekt 10,9 ampère en laat 1180 watt over. Dat gaat in de meeste kamers goed.
Bij 3000 watt wordt het krap. De kachel trekt 13 ampère en er blijft 680 watt over. Een waterkoker (vaak 2000 watt), een stofzuiger of een föhn op dezelfde groep, en de zekering slaat af. Dit is een algemene elektrotechnische rekensom, geen eigenschap van een bepaald model, maar hij geldt voor elke kachel van dit vermogen.
De Klarstein Bornholm van 3000 watt is een goed voorbeeld van hoe je daarmee omgaat. Het is een slanke wifi-convector (105 cm breed, 8 cm diep, 9,45 kilo) met 2 vermogensstanden. Op de lage stand vraagt hij minder van de groep, en via het weekprogramma kun je hem laten verwarmen op momenten dat er verder weinig aanstaat. Klarstein noemt 30 m2 als bereik, wat voor 3000 watt een eerlijke opgave is. Van dit model waren op het moment van ons onderzoek nog geen reviews beschikbaar.
Voordat je een kachel van 3000 watt koopt, doe je drie dingen.
Zoek uit welke stopcontacten op welke groep zitten. Schakel in de meterkast één groep uit en kijk wat er in huis uitvalt. In oudere woningen delen meerdere kamers soms één groep.
Kies een stopcontact op een groep waar verder weinig op zit, of laat een eigen groep aanleggen als de kachel een vaste plek krijgt.
Gebruik geen verlengsnoer of stekkerdoos. Bij 11 tot 13 ampère wordt een dun of opgerold snoer warm. Kopers van meerdere kachels in ons onderzoek merken op dat het snoer kort is (vaak 1,5 meter) en dat de handleiding een verlengsnoer verbiedt. De kachel moet dus binnen snoerlengte van een wandcontactdoos staan.
Heb je meer dan 3000 watt nodig, dan is de oplossing twee kachels op twee aparte groepen. Twee keer 2000 watt in dezelfde kamer werkt alleen als de stopcontacten niet op dezelfde groep zitten.
En de sprong van 2500 naar 3000 watt levert minder op dan je denkt. Volgens de vuistregel win je 4 tot 6 m2. Fabrikanten van 3000 watt-modellen in ons onderzoek noemen 24 tot 32 m2, nauwelijks meer dan de 20 tot 29 m2 voor 2500 watt. Daar staat tegenover dat je de groep bijna helemaal vult. Voor de meeste woonkamers is 2500 watt de verstandigere bovengrens.
Klarstein Bornholm Convectorverwarming 3000W
Verkrijgbaar bij:
Bijverwarming of hoofdverwarming, en waarom standen ertoe doen
Tot nu toe rekenden we alsof de kachel de hele warmtevraag moet dekken. Vaak is dat niet zo, en dan heb je minder nodig.
Bijverwarming betekent dat de cv de basis legt en de kachel het laatste stukje doet. De cv houdt het huis op 17 graden en de kachel brengt alleen de werkkamer naar 20. Daarvoor is de helft van het berekende vermogen meestal genoeg. Een koper in ons onderzoek gebruikt een convector van 2500 watt als bijverwarming bij vloerverwarming en is daar tevreden over; een ander prijst een kachel van 2200 watt omdat hij 'de cv nog even uit kan laten'.
Hoofdverwarming is iets anders. Dan moet de kachel het alleen doen, ook bij vorst, urenlang. De meeste losse kachels zijn daar niet voor gemaakt, en fabrikanten zeggen dat soms zelf. Bij één olieradiator schrijft de fabrikant dat hij alleen geschikt is voor goed geïsoleerde ruimtes of incidenteel gebruik. Bij een convector van 2500 watt ontdekte een koper op de verpakking de tekst 'bijverwarming/incidenteel gebruik', terwijl dat niet op de website stond. Zoek je een vaste oplossing voor een ruimte zonder cv, kijk dan naar wandmodellen die daarvoor bedoeld zijn en reken met de 125 watt per m2.
Dan de vermogensstanden. Een kachel van 2000 watt hoeft niet altijd 2000 watt te leveren. De meeste modellen hebben twee of drie standen: 800, 1200 en 2000 watt bijvoorbeeld, of 1250 en 2500. Dat heeft twee voordelen. Je ontlast de stroomgroep als er meer aanstaat. En de kachel verwarmt rustiger, omdat een lage stand langer achter elkaar brandt in plaats van kort en fel.
Het verst gaan modellen die het vermogen in veel kleine stappen regelen. Het wandpaneel dat we eerder noemden, doet dat volgens Coolblue in 25 stappen tussen 200 en 2000 watt. Een ventilatorkachel in ons onderzoek heeft 8 standen vanaf 300 watt. Met zo'n regeling kun je gerust een maatje groter kopen: de kachel past zich aan en je hebt reserve voor koude dagen.
Bij een eenvoudige aan/uit-thermostaat ligt dat anders. Een te zware kachel in een kleine kamer pendelt dan tussen te warm en te koel. In een review van een convector lezen we over een thermostaat die pas bij 22 graden afslaat en bij 19 weer aan gaat. Een lagere vermogensstand kiezen helpt daartegen.
Samengevat in vier stappen: meet de kamer, vermenigvuldig met 85 en met 125, halveer als de cv de basis legt, en kies het vermogen dat in die bandbreedte valt. Controleer boven de 2500 watt de groep.
Conclusie
Hoeveel watt je nodig hebt, reken je in een minuut uit: 85 watt per m2 in een goed geïsoleerd huis, 125 watt per m2 in een slecht geïsoleerd huis, en ongeveer de helft als de kachel alleen bijverwarmt. Voor een kamer tot 15 m2 is 1500 watt genoeg, tot 20 m2 kom je uit op 2000 watt en daarboven op 2500.
Vertrouw op het wattage en niet op de vierkante meters van de fabrikant; die lopen voor hetzelfde vermogen uiteen van 23 tot 50 m2. Kies liever een kachel met meerdere standen dan een die alleen vol aan kan. En ga je naar 3000 watt, kijk dan eerst in de meterkast welke groep je gebruikt.