Elektrische onderdeken wassen en onderhouden

Een elektrische onderdeken ligt maandenlang onder je hoeslaken. Vroeg of laat wil je hem wassen. Maar een deken met verwarmingsdraden is geen gewone deken, en een verkeerd wasprogramma kan de draden beschadigen.

De meeste moderne onderdekens zijn wel wasbaar, maar de voorschriften verschillen per merk. De ene mag in de machine op 30 °C, de andere alleen met de hand. We hebben de handleidingen en productinformatie van de modellen in ons onderzoek naast elkaar gelegd. Hieronder lees je hoe vaak je mag wassen, wat je wel en niet doet in de machine, hoe je de deken droogt en opbergt, wat een anti-mijtprogramma doet en aan welke signalen je slijtage herkent. Zo gaat je deken zo lang mogelijk mee, en blijft hij veilig in gebruik.

Bij Inventum is het voorschrift duidelijk, en het geldt voor alle onderdekens van het merk in ons onderzoek. Je wast de deken op maximaal 30 °C, en niet vaker dan één tot twee keer per jaar. Dat laatste verrast veel mensen, maar het heeft een reden: elke wasbeurt belast de verwarmingsdraden en de verbindingen. Hoe minder vaak je wast, hoe langer de deken meegaat.

De Inventum HN197V is een goed voorbeeld om de stappen door te lopen. Het is een onderdeken van 160 bij 80 cm met twee zones van elk 9 standen, een timer tot 12 uur en een antibacteriële coating met zilverionen. Het wassen gaat zo.

Stap 1: koppel de schakelaar los. Bij de HN197V, net als bij de andere Inventum-modellen, is de schakelaar met het snoer afneembaar. Die gaat nooit mee in de machine. De aansluiting op de deken zelf blijft zitten.

Stap 2: kies een programma van 30 °C. Hoger hoeft niet en is volgens het voorschrift ook niet de bedoeling.

Stap 3: niet wringen en niet centrifugeren. Dat staat zo in de voorschriften van Inventum. Centrifugeren buigt en trekt aan de draden, en dat is precies wat je wilt vermijden. Kies dus een programma zonder centrifuge, of zet de centrifuge uit.

Stap 4: liggend drogen. Leg de deken plat op een droogrek of over twee stoelen, zodat hij gelijkmatig droogt. De droger is geen optie: hitte en tuimelen horen niet bij een deken met verwarmingsdraden.

Stap 5: pas weer aansluiten als de deken helemaal droog is. Neem daar ruim de tijd voor. Aansluiten terwijl de deken nog vochtig is, is een veiligheidsrisico.

De HN197V heeft nog een eigenschap die bij het wassen handig is: de deken is volgens de handleiding aan beide zijden bruikbaar. Na het wassen hoef je dus niet te zoeken welke kant boven moet.

Inventum geeft op de HN197V 5 jaar garantie. Dat is lang, maar het geldt alleen als je de deken volgens de voorschriften gebruikt en wast. Bewaar de handleiding dus, of download hem, zodat je de wasregels bij de hand hebt. De HN197V valt doorgaans in de prijsklasse van €63 tot €86 en scoort op Bol 4,0 uit 549 reviews.

Hoe houd je de deken tussen twee wasbeurten schoon? Door hem altijd onder een hoeslaken te gebruiken, en dat hoeslaken regelmatig te wassen. Het hoeslaken vangt het meeste vuil en zweet op, zodat de deken zelf maar af en toe een wasbeurt nodig heeft. Sommige gebruikers leggen er ook een molton tussen, wat een extra beschermende laag geeft.

Niet elk merk hanteert dezelfde regels als Inventum. Uit onze vergelijking van de productinformatie blijkt dat de voorschriften op een paar punten uiteenlopen: de temperatuur, het programma en of de machine überhaupt mag.

Beurer staat machinewas toe. De Beurer UB 90 Cosy mag op 30 °C in de machine, nadat je de schakelaar hebt losgekoppeld. Voor het instapmodel van Beurer noemt de fabrikant expliciet een fijnwasprogramma. Bij de UB 90 kwamen we op één verzamelpagina van Beurer ook 60 °C tegen. Dat strijdt met de productpagina en de officiële datasheet, die allebei 30 °C noemen. Ga in zo'n geval uit van de laagste temperatuur: dat is het veiligst voor de deken.

De UB 90 is een onderdeken van 150 bij 80 cm met twee zones van elk 9 standen, een katoenen bovenzijde en een fleece onderzijde. Hij is buigvast, zodat hij zonder banden plat blijft liggen. De deken valt doorgaans in de prijsklasse van €67 tot €90 en Beurer geeft er 5 jaar garantie op. Let wel: in een klein aantal reviews lazen we meerdere meldingen van defecte schakelaars.

Bij de Auronic onderdeken van 150 bij 80 cm is het een ander verhaal. Volgens de productinformatie van een grote bouwmarkt is deze deken eenvoudig met de hand te wassen. Machinewas wordt daar niet genoemd. Voor wie de deken vaak wil wassen, is dat een praktisch nadeel: handwas van een deken van 150 bij 80 cm in de badkuip is meer werk dan een machinewasje. De deken zelf is verder eenvoudig: 60 W, 3 standen, een timer die na 180 minuten uitschakelt, elastieken op elke hoek en een stof van non-woven polyester met Öko-Tex-label. Hij valt doorgaans in de prijsklasse van €22 tot €31 en scoort op Bol 4,3 uit 384 reviews.

Hoe was je zo'n deken met de hand? Volg altijd de handleiding van je eigen deken. In de regel komt het neer op lauw water tot 30 °C, rustig bewegen in plaats van schrobben, niet wringen en het water er voorzichtig uitdrukken. Daarna liggend drogen, net als bij machinewas.

Bij andere merken in ons onderzoek kwamen we ook tegenstrijdige informatie tegen. Voor een model van Medisana noemt de ene winkeltekst handwas en de andere machinewas op 30 °C. Zulke verschillen zijn een reden om altijd de handleiding van je eigen deken te raadplegen, niet een algemene tip van internet.

De vuistregel die uit al deze voorschriften naar voren komt: schakelaar los, maximaal 30 °C, niet wringen, niet centrifugeren, niet in de droger en liggend laten drogen. Wie zich daaraan houdt, zit bij de meeste onderdekens goed.

Een paar onderdekens hebben een functie die met hygiëne te maken heeft, maar niets met wassen: een programma tegen huisstofmijt. Uit onze analyse blijkt dat de twee duurdere modellen met twee zones in ons onderzoek die functie allebei hebben.

Bij de Inventum HN197V heet het het anti-allergieprogramma. Volgens Inventum droogt dit programma in 12 uur de matras, wat huisstofmijt en schimmel moet tegengaan. De gedachte erachter: huisstofmijt gedijt in een vochtige omgeving, en een matras neemt 's nachts vocht op van je lichaam. Door de matras overdag een tijd licht te verwarmen, verdampt dat vocht. Het is een claim van de fabrikant; onafhankelijk onderzoek naar het effect bij deze deken vonden we niet.

De Beurer UB 90 Cosy heeft een vergelijkbare anti-huisstofmijtmodus, die op de LCD-schakelaar wordt weergegeven. Ook hier geldt dat we geen onafhankelijke meting van het effect vonden.

Hoe gebruik je zo'n programma? Volg daarvoor de handleiding van je deken. Omdat het Inventum-programma 12 uur duurt, ligt het voor de hand om het te laten lopen als je niet in bed ligt. Hoe vaak je het programma het beste gebruikt, staat niet in de informatie die we vonden.

Waarom staat dit in een gids over wassen en onderhoud? Omdat het voor sommige mensen een alternatief is voor vaker wassen. Inventum adviseert maximaal één tot twee wasbeurten per jaar. Wie last heeft van huisstofmijt en daarom de deken vaker zou willen wassen, kan met het anti-mijtprogramma de matras droog houden zonder de deken extra te belasten.

Het is wel goed om de verwachtingen bij te stellen. Een anti-mijtprogramma vervangt geen goede matrasbeschermer en geen regelmatige was van het beddengoed. Het is een aanvulling. Heb je een huisstofmijtallergie, dan is een allergeendichte hoes om de matras de bekende eerste stap.

Een extra aandachtspunt: de stof zelf. Bij de HN197V zit op de bovenzijde een antibacteriële coating met zilverionen. Hoe lang die coating werkzaam blijft na meerdere wasbeurten, vonden we niet terug. Dat is nog een reden om niet vaker te wassen dan nodig.

Voor wie deze functie zwaar laat wegen, zijn de HN197V en de UB 90 de modellen om naar te kijken. Bij goedkopere onderdekens vonden we het anti-mijtprogramma niet. Andere modellen, zoals een lange onderdeken van 190 bij 90 cm met aparte voetzone, noemen anti-allergie wel in de producttitel, maar zonder documentatie die uitlegt wat dat inhoudt.

Let ook op hoe de functie heet. Inventum noemt het een anti-allergieprogramma, Beurer een anti-huisstofmijtmodus. Het doel is gelijk, maar de uitvoering kan verschillen. De hoeslakenversie van Inventum, de HL197V, noemt anti-allergie in de producttitel, maar dat konden we niet in een handleiding bevestigen.

In het voorjaar gaat de onderdeken van het bed. Hoe je hem opbergt, bepaalt mee of hij het volgende seizoen nog goed werkt.

Berg de deken pas op als hij helemaal schoon en droog is. Een deken die vochtig in een kast belandt, kan gaan schimmelen. Rol of vouw de deken losjes, zonder scherpe knikken. Tomado adviseert om de deken op te bergen in de originele verpakking. Dat is een goed idee, omdat de deken daarin al op de juiste manier gevouwen zat. Leg niets zwaars op de deken: een stapel dekbedden of koffers kan de draden laten knikken op de vouwlijnen. Bewaar de schakelaar en het snoer apart, of in hetzelfde pak maar niet ingeklemd.

Voor je de deken het volgende seizoen weer gebruikt, controleer je hem op slijtage. Let op deze signalen:

Het snoer of de stekker is beschadigd, geknikt of verkleurd. De schakelaar reageert niet meer goed of geeft een foutmelding. Bij de Beurer UB 90 meldde een gebruiker een E1-fout waarna de deken niet meer werkte. De stof is op plekken dun geworden of heeft brandplekken of verkleuringen. Je voelt draden die verschoven zijn of op een hoop liggen. De deken wordt op sommige plekken veel warmer dan op andere.

Zie je een van deze signalen, gebruik de deken dan niet meer. Reparatie door jezelf is af te raden; een elektrische deken met beschadigde draden is een veiligheidsrisico.

Dan de garantie. Uit onze vergelijking blijkt dat die flink verschilt per merk. Inventum geeft op zijn huidige onderdekens 5 jaar garantie. Beurer ook, al noemt Bol bij de UB 90 in de specificaties 2 jaar, terwijl de fabrikant 5 jaar vermeldt. Tomado geeft 2 jaar garantie, Tristar 24 maanden. Bij Auronic en bij de kleinere verkopersmerken vonden we geen informatie over de garantietermijn.

Voor een product dat je elk jaar een paar maanden gebruikt, is dat verschil relevant. Een deken met 5 jaar garantie dekt vijf stookseizoenen; een deken met 2 jaar maar twee. Bewaar de aankoopbon en noteer de aankoopdatum, want bij een defect moet je die laten zien.

Tot slot: hoe lang gaat een onderdeken mee? Een vaste levensduur noemen de fabrikanten niet. Een gebruiker van de HN197V schrijft dat zijn vorige Inventum-deken jaren meeging. Met de juiste was- en opbergregels, en een jaarlijkse controle, haal je het meeste uit je deken.

Vat het samen in een korte routine. In het najaar: deken uit de kast, snoer en schakelaar controleren, deken plat op de matras, hoeslaken erover. In het voorjaar: indien nodig wassen volgens het label, liggend laten drogen, losjes opbergen zonder gewicht erop.

Nog een praktisch punt voor de garantie: bij een defect vraagt een fabrikant vaak naar de aankoopbon en het type deken. Maak bij aankoop een foto van het label met de gegevens, dan heb je dat bij de hand als het nodig is.

Een elektrische onderdeken gaat het langst mee als je hem weinig wast en goed opbergt. Was hoogstens één tot twee keer per jaar, op maximaal 30 °C, met de schakelaar los en zonder te wringen, te centrifugeren of in de droger te stoppen. Laat de deken liggend drogen en sluit hem pas weer aan als hij helemaal droog is. Controleer de wasregels van je eigen deken: Inventum en Beurer staan machinewas toe, voor de Auronic onderdeken wordt handwas genoemd.

Berg de deken in het voorjaar droog en losjes op, zonder gewicht erop, en controleer snoer en schakelaar voor elk nieuw seizoen. Let bij aankoop op de garantie: 5 jaar bij Inventum en Beurer tegen 2 jaar bij een deel van de budgetmerken. Een paar minuten controle per seizoen voorkomt verrassingen bij de eerste koude nacht.