Elektrische Kachel in de Badkamer: IP-klassen en Plaatsing

Een koude badkamer op een winterochtend is voor veel mensen de reden om een elektrische kachel te kopen. Het is ook de ruimte waar je het minst kunt improviseren. Water en 230 volt gaan niet samen, en een kachel die in de woonkamer prima functioneert, kan naast de douche gevaarlijk zijn.

Productpagina's helpen daar niet altijd bij. We onderzochten 40 elektrische kachels en vonden modellen waar 'badkamerverwarming' in de titel staat terwijl de handleiding het gebruik in de badkamer verbiedt, pagina's met twee IP-klassen tegelijk en een badkamerclaim zonder enige IP-klasse. In deze gids leggen we uit wat een IP-code betekent, waar een kachel in de badkamer mag hangen en hoe je tegenstrijdige informatie herkent. We noemen voorbeelden uit ons onderzoek, zowel van kachels die duidelijk geschikt zijn als van gevallen waar de informatie niet klopt.

IP staat voor Ingress Protection, de mate waarin een behuizing bestand is tegen binnendringen van voorwerpen en water. De code bestaat uit twee cijfers.

Het eerste cijfer gaat over vaste voorwerpen. Een 2 betekent dat je er met een vinger niet bij de spanningvoerende delen kunt. Een 0 betekent geen bescherming volgens de norm.

Het tweede cijfer gaat over water, en dat is voor de badkamer het cijfer dat telt. Een 0 is geen bescherming. Een 1 is bescherming tegen recht naar beneden vallende druppels. Een 4 is bescherming tegen opspattend water uit alle richtingen. Hoger gaat tot onderdompeling, maar dat komt bij kachels niet voor.

Staat er een X, dan is dat cijfer niet getest of niet opgegeven. IPX4 zegt dus: spatwaterdicht, en over vaste voorwerpen doen we geen uitspraak. Voor de badkamer zijn IP24 en IPX4 daarmee gelijkwaardig. Beide hebben een 4 op de plek waar het om gaat.

Wat betekent spatwaterdicht in de praktijk? Druppels van natte handen, condens, een spetter van de wastafel. Het betekent niet dat je de kachel mag natspuiten of dat hij in de douche kan hangen.

In ons onderzoek hadden 14 van de 40 kachels een eenduidige vermelding van IP24 of IPX4. Het gaat vooral om convectoren en wandpanelen. De Mill CO1500MAXWIFI3 is een voorbeeld van een vrijstaande convector met IPX4: 1500 watt, 62 cm breed, 5,5 kilo, met omvalbeveiliging en kinderslot. Bol noemt hem geschikt voor de badkamer. Dat is bij losse kachels minder gebruikelijk; de meeste vrijstaande modellen in ons onderzoek hebben geen spatwaterklasse.

Aan de andere kant staan de klassen die niet volstaan. IP20 betekent wel bescherming tegen aanraking, geen tegen water. We vonden het bij een glazen paneelkachel waarvan de specificaties zelf zeggen dat hij niet badkamergeschikt is. IP00 en IP01 kwamen voor bij olieradiatoren en keramische ventilatorkachels.

En dan zijn er kachels zonder vermelding. Bij een flink deel van de modellen in ons onderzoek stond geen IP-klasse, of alleen een vage aanduiding als 'IP-certificering' of 'waterbestendig' zonder cijfer. Ontbrekende informatie is geen bewijs dat de kachel niet tegen spatwater kan. Maar je kunt het niet vaststellen, en in de badkamer is dat reden genoeg om hem niet te gebruiken.

Naast de IP-code zie je soms 'klasse II' of het symbool van twee vierkanten in elkaar. Dat staat voor dubbele isolatie: het apparaat heeft geen aarding nodig om veilig te zijn. Twee wandmodellen in ons onderzoek vermelden dat.

Onthoud één ding: zoek het tweede cijfer. Is dat een 4, dan mag je verder kijken. Is het lager of ontbreekt het, dan hoort de kachel niet in de badkamer.

Een geschikte IP-klasse is de eerste voorwaarde. De tweede is de plek.

Installateurs verdelen een badkamer in zones. De ruimte in en direct boven bad of douchebak is de natste. Daaromheen ligt een strook waar spatwater te verwachten is, en daarbuiten de rest van de badkamer. Hoe dichter bij het water, hoe strenger de eisen aan elektrisch materiaal. Wat precies waar mag, hangt af van de indeling van je badkamer en is werk voor een installateur.

Eén fabrikant in ons onderzoek maakt het concreet. Ciarra schrijft bij de CBHTD15A-B een afstand voor van minimaal 60 cm tot douche of bad. Dat is een bruikbare ondergrens voor elke kachel met IP24 of IPX4: buiten bereik van de directe straal, en zo dat je hem vanuit bad of douche niet kunt aanraken.

De Ciarra is een wandradiator van 1500 watt voor ruimtes van 10 tot 15 m2, met IP24, beschermingsklasse II, een programmeerbare thermostaat en open-raamdetectie. Het vermogen past bij een gemiddelde badkamer. Hij weegt 11,4 kilo; op een tegelwand met holle ruimte erachter heb je passende bevestiging nodig. Het model is sinds juli 2026 op de markt en heeft nog geen reviews.

Voor de badkamer verdient vaste wandmontage de voorkeur boven een losse kachel, om drie redenen. Een wandmodel kan niet omvallen of verschuiven richting het water. Er ligt geen snoer over een natte vloer. En de plek is één keer goed gekozen in plaats van elke ochtend opnieuw.

De Adax Neo Wifi is een voorbeeld van een model dat daarvoor is ontworpen. Het paneel is 33 cm hoog en 143 cm breed, heeft IP24 en is alleen voor de wand. Door de lage vorm past het onder een raam of langs een lage muur, uit de buurt van de douche. Het heeft een weekprogramma, open-raamdetectie, een kinderslot en 5 jaar garantie. Kopers geven het op Bol een 4,9 uit 18 reviews. Het snoer is 135 cm; het stopcontact moet dus dichtbij zitten.

Dat brengt ons bij de aansluiting. Een stopcontact in de badkamer hoort zelf op een veilige plek te zitten en op een groep met aardlekschakelaar. Zit er geen geschikt stopcontact, laat er dan een aanleggen. Een verlengsnoer de badkamer in is geen oplossing.

Open-raamdetectie is in de badkamer extra nuttig. Na het douchen zet je het raam open om vocht af te voeren, en dan hoeft de kachel niet door te verwarmen. In ons onderzoek hadden acht kachels die functie, waaronder beide wandmodellen hierboven.

Denk ook aan de timing. Je wilt een warme badkamer als je opstaat. Een weekprogramma of een functie die op tijd begint met verwarmen regelt dat. Een wandconvector van Bosch in ons onderzoek heeft daarvoor een 'adaptieve start', zonder dat je een app nodig hebt.

En let op handdoeken. Een kachel is geen droogrek, tenzij de fabrikant hem daarvoor heeft ontworpen. Dek een convector of paneel niet af.

Het lastigste aan een badkamerkachel kopen is dat de informatie soms zichzelf tegenspreekt. We kwamen het in ons onderzoek bij meerdere merken tegen.

De VONROC CH516AC is het duidelijkste voorbeeld. Dit is een glazen paneelconvector van 2500 watt met een Tuya-app en een van de best beoordeelde kachels in zijn soort: een 4,5 uit 389 Bol-reviews. In de specificaties staat IP24. In de beschrijving op dezelfde pagina staat 'niet geschikt voor badkamer'. Een koper gaf in november 2023 één ster met precies die klacht: de website zei badkamergeschikt, de handleiding niet.

Hoe kan dat? Een IP-klasse beschrijft de behuizing. De fabrikant kan om andere redenen besluiten het apparaat niet voor de badkamer vrij te geven: de stekker, het snoer, de voet, of een voorgeschreven vrije ruimte die in een badkamer niet haalbaar is. Een andere koper van hetzelfde model schrijft dat rondom 1 meter vrij moet blijven. In een badkamer van 4 m2 lukt dat niet.

De regel is dan simpel. Bij tegenstrijdige informatie geldt de handleiding van de fabrikant, en bij twijfel de strengste lezing. Zegt één bron dat het niet mag, dan mag het niet.

Het tweede voorbeeld komt van een reeks platte wifi-convectoren. Bij de versie van 2000 watt noemt de beschrijving IP24, terwijl het kenmerk 'badkamergeschikt' op 'nee' staat. Bij de versie van 2500 watt staan op dezelfde pagina zowel IP00 als IP24. Dat laatste kan niet allebei waar zijn. Vermoedelijk is een van de twee een invoerfout, maar je weet niet welke.

Het derde type tegenstrijdigheid is de badkamerclaim zonder onderbouwing. Bij een slanke convector van een Italiaans merk noemt de beschrijving geschiktheid voor de badkamer, terwijl nergens een IP-klasse staat. Bij een olieradiator met wifi noemt de tekst badkamergebruik terwijl de IP-opgave laag is. En bij meerdere glazen paneelkachels staat 'badkamerverwarming' in de producttitel, als zoekwoord tussen een rij andere termen.

Titels van producten in webwinkels worden geschreven om gevonden te worden. Een woord in de titel is geen technische specificatie.

Zo controleer je het zelf, in drie stappen.

Zoek de IP-klasse in de specificatietabel, niet in de titel of de lopende tekst. Staat er geen, of staan er twee die elkaar tegenspreken, dan valt de kachel af.

Zoek de handleiding op bij de fabrikant. Daarin staat een hoofdstuk over plaatsing. Lees of de badkamer wordt genoemd en onder welke voorwaarden.

Vergelijk met een tweede winkel. Bij een wandconvector van Bosch in ons onderzoek noemt de ene bron IPX4 en de fabrikant IP24. Dat is geen tegenstrijdigheid: beide zijn spatwaterdicht. Maar IP24 bij de ene en IP20 bij de andere winkel is wel een reden om te stoppen.

Een hoge reviewscore lost dit niet op. De kachel met 389 reviews is een goede kachel voor de woonkamer. De reviews zeggen niets over de vraag waar hij veilig kan staan.

Kijken we per type naar de 40 onderzochte kachels, dan tekent zich een duidelijk beeld af.

Wandpanelen en wandconvectoren zijn het meest geschikt. Vrijwel alle modellen die voor vaste montage bedoeld zijn, hebben IP24 of IPX4. Ze zijn plat, hebben geen ventilator die vocht aanzuigt en zijn vaak ontworpen voor ruimtes zonder cv. Het vermogen loopt van 1500 tot 3000 watt. Voor een badkamer van 5 tot 8 m2 is 1500 watt ruim voldoende; een paneel met traploze regeling of meerdere standen past zich aan.

Vrijstaande convectoren zijn wisselend. Een deel heeft een spatwaterklasse, een deel niet. Dezelfde fabrikant kan beide verkopen: van één Noors merk heeft de wifi-convector van 1500 watt IPX4, terwijl de bijna identiek ogende versie van 2200 watt geen IP-klasse heeft en volgens de winkel niet voor de badkamer geschikt is. Ga dus nooit op het uiterlijk af.

Heeft een vrijstaande convector de juiste klasse, dan blijven er praktische punten. De kachel moet stabiel staan op een droge plek, het snoer mag niet over de vloer naar de overkant lopen en een omvalbeveiliging is gewenst. Eén convector met IPX4 in ons onderzoek heeft een ingebouwd droogrek voor 1,5 kilo was. Een onafhankelijke review waarschuwt dat de stang, die op een handgreep lijkt, gevaarlijk heet wordt. Met natte handen in een kleine ruimte is dat een risico om te kennen.

Glazen paneelkachels zijn verdeeld. Drie van de vijf in ons onderzoek hebben IP24 zonder voorbehoud, één heeft IP24 met een tegenstrijdige beschrijving en één heeft IP20. Bedenk dat een glazen front heet wordt; een koper merkt dat bij één model op. In een badkamer waar je met blote huid dicht langs de kachel loopt, is dat relevant.

Olieradiatoren horen niet in de badkamer. De modellen in ons onderzoek hebben IP00, IP01 of geen opgave. Ze zijn ook groot en zwaar voor een kleine ruimte.

Keramische ventilatorkachels evenmin. Geen van de vijf die we bekeken, heeft een spatwaterklasse, en een fabrikant schrijft dat zijn model niet spatwaterdicht is en niet in ruimtes kleiner dan 4 m2 hoort. Er bestaan ventilatorkachels die speciaal voor de badkamer zijn gemaakt, maar die zaten niet in ons onderzoek.

Een checklist voor de aankoop:

Staat er IP24 of IPX4 in de specificaties, één keer en zonder tegenspraak? Noemt de handleiding de badkamer als toegestane ruimte? Kan de kachel aan de wand, minimaal 60 cm van douche en bad? Zit er binnen snoerlengte een geschikt stopcontact? Heeft hij een thermostaat en liefst een programma, zodat hij niet onnodig brandt?

Vijf keer ja, dan heb je een kachel die in de badkamer thuishoort.

Voor de badkamer telt één cijfer: het tweede van de IP-code. Is dat een 4 (IP24 of IPX4), dan is de kachel spatwaterdicht. Hang hem bij voorkeur vast aan de wand, minimaal 60 cm van douche en bad, binnen bereik van een geschikt stopcontact.

Vertrouw niet op het woord 'badkamer' in een producttitel. Controleer de specificaties en de handleiding, en laat een kachel staan als twee bronnen elkaar tegenspreken. Wandpanelen en wandconvectoren zijn het vaakst geschikt; olieradiatoren en gewone ventilatorkachels zijn dat niet. Twijfel je over de plek of de aansluiting, vraag dan een installateur.