CADR uitgelegd: hoeveel luchtreiniger heb je nodig?

Op vrijwel elke productpagina van een luchtreiniger staat een CADR-waarde, meestal in m³ per uur. Ook noemt de fabrikant een dekking in vierkante meters. Maar hoe vertaal je die cijfers naar je eigen woonkamer of slaapkamer? En waarom noemt dezelfde luchtreiniger soms drie uiteenlopende dekkingen?

We hebben de specificaties van 29 luchtreinigers geanalyseerd, van compacte modellen met een CADR van 140 m³/u tot grote apparaten met 500 m³/u. Daarbij vielen twee dingen op. Ten eerste zegt de CADR meer over de prestaties dan de opgegeven dekking. Ten tweede zijn dekkingscijfers sterk afhankelijk van de rekenmethode: bij één model varieerde de dekking tussen bronnen van 35 tot 135 m².

In deze uitleg lees je wat CADR precies meet, waarom er meerdere dekkingscijfers bestaan, hoe je zelf uitrekent welke capaciteit je nodig hebt en hoe CADR samenhangt met geluid en stroomverbruik. Met drie luchtreinigers als voorbeeld: een compact model, een model dat drie dekkingscijfers noemt en een groot model.

CADR staat voor Clean Air Delivery Rate. Het getal geeft aan hoeveel gereinigde lucht een luchtreiniger per uur levert. Het is geen maat voor hoeveel lucht de ventilator verplaatst, maar voor hoeveel lucht er effectief schoon uit het apparaat komt.

Dat verschil is belangrijk. Een ventilator kan veel lucht rondblazen zonder dat die lucht door een fijn filter gaat. Een luchtreiniger met een dicht HEPA-filter verplaatst misschien minder lucht, maar alles wat eruit komt, is gefilterd. De CADR combineert dus luchtstroom en filterwerking in één getal.

De methode komt oorspronkelijk uit de Verenigde Staten, waar CADR in kubieke voet per minuut (cfm) wordt uitgedrukt en apart wordt gemeten voor rook, stof en pollen. In Europa noemen fabrikanten meestal één waarde in m³ per uur. Een onafhankelijke labmeting van HouseFresh bij een van de onderzochte modellen liet zien hoe groot de verschillen per deeltjestype kunnen zijn: circa 274 m³/u voor stof, 260 m³/u voor rook en 374 m³/u voor pollen, bij een fabrieksopgave van 281 m³/u. Pollen zijn relatief groot en worden sneller afgevangen dan fijne rookdeeltjes.

Een helder voorbeeld van een compacte luchtreiniger zien we bij de Clean Air Optima CA-503T Compact Smart. Deze heeft een CADR van 140 m³/u, de laagste waarde in onze analyse. De fabrikant koppelt daar een dekking aan van 30 m² of 75 m³. Dat laatste getal is interessant, omdat het de inhoud van de kamer noemt en niet alleen het vloeroppervlak. Bij een plafondhoogte van 2,5 meter komt 30 m² overeen met 75 m³.

Wat kun je met een CADR van 140 m³/u? Als je die 140 m³ deelt door de 75 m³ van de opgegeven kamer, kom je op ongeveer 1,9. Het apparaat ververst de lucht in zo'n kamer dus bijna twee keer per uur. Voor een slaapkamer zonder bijzondere klachten is dat een redelijke basis. Voor iemand met astma of een ernstige allergie is het aan de lage kant.

Uit onze analyse blijkt dat de CADR-waarden in de batch liepen van 140 m³/u (CA-503T) via 250 m³/u (compacte Philips-modellen) en 390 m³/u (Winix Zero) tot 500 m³/u (Winix T800 WIFI). Het verschil tussen het kleinste en grootste apparaat is dus een factor drieënhalf.

Er zijn ook fabrikanten die geen CADR publiceren. Stadler Form noemt voor de Viktor alleen een luchtverplaatsing van 200 m³/u, zonder CADR. Dyson gebruikt een eigen testprotocol (POLAR) en noemt voor sommige modellen een reinigingscapaciteit die niet met een gewone CADR te vergelijken is. In die gevallen zegt het getal iets anders, en kun je het niet naast een CADR leggen.

De vuistregel: vergelijk luchtreinigers bij voorkeur op CADR en niet op luchtverplaatsing of opgegeven dekking. En als een fabrikant geen CADR noemt, zoek dan naar een onafhankelijke meting.

Veel kopers kijken eerst naar de dekking in vierkante meters. Dat is begrijpelijk, want je weet hoe groot je kamer is. Maar juist dat getal is het minst betrouwbaar om modellen mee te vergelijken.

Een mooi voorbeeld zien we bij de Fuave Pure Air Purifier. Voor dit apparaat, met een CADR van 400 m³/u, worden drie dekkingen genoemd: maximaal 80 m², 46 m² voor mensen met een allergie en 32 m² voor mensen met astma. Het gaat om hetzelfde apparaat en dezelfde CADR. Het verschil zit in hoe vaak per uur de lucht in de kamer ververst moet worden.

We hebben die drie getallen teruggerekend, uitgaande van een plafondhoogte van 2,5 meter. Bij 80 m² is de kamerinhoud 200 m³, en ververst het apparaat de lucht 2 keer per uur. Bij 46 m² (115 m³) is dat ongeveer 3,5 keer per uur. Bij 32 m² (80 m³) precies 5 keer per uur. Hoe gevoeliger de gebruiker, hoe vaker de lucht moet worden ververst, en hoe kleiner de kamer die het apparaat aankan.

Dat patroon zagen we ook bij andere modellen. Voor de Winix Zero (CADR 390 m³/u) noemt de fabrikant tot 99 m², terwijl Coolblue rekent met 81 m² bij normaal gebruik, 46 m² bij allergie en 32 m² bij astma. Voor de Philips PureProtect Mini 900 (CADR 250 m³/u) noemt Philips 65 m², en Coolblue 50 m² standaard, 29 m² bij allergie en 20 m² bij astma.

Soms is het verschil nog groter. Voor de Philips PureProtect 3200 noemt Philips een dekking tot 135 m². De Britse reviewsite HouseFresh, die met 5 luchtwisselingen per uur rekent, kwam voor hetzelfde apparaat op ongeveer 35 m². Bij de Dyson HushJet noemt de Europese Dyson-site 100 m², Amerikaanse Dyson-bronnen ongeveer 19 m² en Coolblue 45 m².

Is een van die cijfers dan fout? Niet per se. Ze beantwoorden een andere vraag. De hoogste waarde zegt: hoe groot mag de ruimte maximaal zijn om nog enig effect te merken. De laagste waarde zegt: in hoe grote ruimte haalt het apparaat een schoonmaaktempo dat geschikt is voor gevoelige mensen.

Wat opvalt uit onze analyse: fabrikanten noemen vrijwel altijd de hoogste waarde. Retailers en onafhankelijke testers rekenen voorzichtiger. Bij de Vibrix PureFlow70 Pro liepen de genoemde dekkingen zelfs uiteen van 50 m² tot 150 m², afhankelijk van de bron.

Praktisch advies: gebruik de maximale dekking alleen als bovengrens. Heeft iemand in huis last van allergie, reken dan met ongeveer de helft van de opgegeven maximale dekking. Bij astma met ongeveer 30 tot 40%.

Met een eenvoudige berekening bepaal je zelf welke CADR bij jouw kamer past. Je hebt drie gegevens nodig: het vloeroppervlak, de plafondhoogte en het aantal luchtwisselingen per uur dat je wilt halen.

Stap 1: bereken de inhoud van de kamer. Vermenigvuldig het vloeroppervlak met de plafondhoogte. Een slaapkamer van 16 m² met een plafond van 2,5 m heeft een inhoud van 40 m³. Een woonkamer van 35 m² komt op 87,5 m³.

Stap 2: kies het aantal luchtwisselingen. Uit de cijfers die we hierboven terugrekenden, komen drie niveaus naar voren. Voor algemeen gebruik rekenen fabrikanten met ongeveer 2 luchtwisselingen per uur. Voor allergie wordt ongeveer 3,5 gehanteerd, voor astma 5. HouseFresh rekent standaard met 5.

Stap 3: vermenigvuldig de inhoud met het aantal luchtwisselingen. Dat is de CADR die je minimaal nodig hebt.

Een paar voorbeelden. De slaapkamer van 40 m³ vraagt bij allergie om een CADR van 140 m³/u, bij astma om 200 m³/u. De woonkamer van 87,5 m³ vraagt bij allergie om ongeveer 306 m³/u, bij astma om ongeveer 438 m³/u.

Een goed voorbeeld van een apparaat met veel reserve zien we bij de Winix T800 WIFI. Met een CADR van 500 m³/u en een opgegeven dekking tot 120 m² behoort hij tot de krachtigste modellen in onze analyse. Reken je de opgegeven 120 m² terug naar luchtwisselingen, dan kom je bij een plafond van 2,5 m op 300 m³ en ongeveer 1,7 luchtwisselingen per uur. Bij 5 luchtwisselingen per uur haalt hij een ruimte van 100 m³, ofwel 40 m² bij 2,5 m plafondhoogte. Dat is nog steeds een ruime woonkamer.

Waarom zou je meer capaciteit kiezen dan strikt nodig? Omdat een luchtreiniger zelden op de hoogste stand draait. De CADR geldt voor de hoogste stand. In een lagere, stillere stand is de effectieve capaciteit kleiner. Een apparaat met reserve kan in een rustige stand hetzelfde werk doen waarvoor een kleiner apparaat op volle kracht moet draaien.

Houd ook rekening met open verbindingen. Een woonkamer die open overloopt in de keuken of hal, is voor een luchtreiniger één ruimte. Tel die oppervlakken bij elkaar op.

En let op de plafondhoogte. Een zolderkamer met een schuin dak heeft minder inhoud dan het vloeroppervlak doet vermoeden; een jaren dertig-woning met een plafond van 3 meter juist meer. Een verschil van 50 cm in plafondhoogte scheelt 20% in de benodigde CADR.

De vuistregel uit onze analyse: bereken de kamerinhoud, vermenigvuldig met 3,5 bij allergie of 5 bij astma, en kies een apparaat met een CADR die daar ruim boven ligt.

Een hogere CADR betekent meer luchtstroom, en meer luchtstroom betekent meer geluid en stroomverbruik. Maar de verhouding verschilt per apparaat, en daar valt winst te halen.

Kijk naar de drie voorbeelden. De CA-503T (CADR 140 m³/u) maakt volgens de fabrikant minder dan 10 dB in slaapstand, 15 dB laag, 25 dB medium en 50 dB op de hoogste stand, bij een maximaal verbruik van 22 W. De Fuave (CADR 400 m³/u) loopt van 32 tot 56 dB. De Winix T800 WIFI (CADR 500 m³/u) loopt van 23,2 tot 56,2 dB, bij een verbruik van 2,5 tot 45 W.

De grotere apparaten zijn op de hoogste stand dus luider, maar niet in verhouding tot hun extra capaciteit. De T800 WIFI levert meer dan drie keer de CADR van de CA-503T, bij een maximaal geluidsniveau dat ongeveer 6 dB hoger ligt.

Dat is de kern van het verhaal: een groter apparaat in een lage stand kan stiller zijn dan een klein apparaat op volle kracht, bij dezelfde hoeveelheid gereinigde lucht. Een bekend voorbeeld in onze analyse is de Philips PureProtect Quiet 2200. Die combineert een CADR van 420 m³/u met een geluidsbereik van 13 tot 45 dB.

Een kanttekening bij geluidswaarden: fabrikanten meten niet allemaal op dezelfde manier. Onafhankelijke metingen vielen in onze analyse op de hoogste stand vaak 5 tot 8 dB hoger uit dan de fabrieksopgave. Een opgave van minder dan 10 dB moet je lezen als "zeer stil volgens de fabrikant".

Het stroomverbruik is bij luchtreinigers bescheiden. De modellen in onze analyse gebruiken op de hoogste stand meestal tussen 20 en 70 W. In een lage automatische stand ligt het verbruik vaak onder de 10 W. Dag en nacht laten draaien kost dus weinig, zeker vergeleken met apparaten die verwarmen.

Een tweede kanttekening: de CADR geldt voor een nieuw filter. Naarmate het filter vol raakt, neemt de luchtstroom af. Consumentenbond test daarom ook de "filterwerking na verouderingstest". Wie het filter te lang laat zitten, levert dus capaciteit in.

Onze bevinding: kijk bij het kiezen naar de combinatie van CADR en geluid. Een apparaat met veel capaciteit en een lage geluidsopgave geeft je de meeste ruimte om stil en effectief te zuiveren.

CADR is het belangrijkste getal op de verpakking van een luchtreiniger. Het vertelt hoeveel gereinigde lucht het apparaat per uur levert, en daarmee hoe snel een kamer schoon wordt. De opgegeven dekking in vierkante meters is minder betrouwbaar: fabrikanten noemen meestal de ruimste waarde, terwijl de praktische dekking bij allergie of astma een half tot een derde daarvan kan zijn.

Reken daarom zelf: kamerinhoud maal het gewenste aantal luchtwisselingen per uur (ongeveer 3,5 bij allergie, 5 bij astma). Kies een apparaat met een CADR die daar ruim boven ligt, zodat het in een stille stand genoeg doet. En vergelijk modellen niet op luchtverplaatsing of op dekkingscijfers die met een andere methode zijn berekend.